Teknolojinin dönüştürücü gücü bu sefer sokak sokak erişilebilirlik haritası çiziyor. SceneScout, Apple Haritalar’dan elde edilen panoramik görselleri tahlil eden GPT-4o tabanlı yapay zekâ modeliyle çalışıyor. Bu sistem görsel bilgileri metne çevirerek kullanıcıyı yönlendiriyor. Kullanıcılar makul bir rotayı baştan sona önizleme yapabiliyor ve o bölgede sanal keşfe çıkabiliyor. Kaldırımların durumunu, kavşak yapılarını, otobüs duraklarını yahut ilgi cazibeli noktaları daha sokağa çıkmadan öğrenebiliyor. Hepsi görme engelli bireylerin seyahat öncesi zihinsel haritalar oluşturmasına yardımcı oluyor.
Yapılan ön testlerde 10 görme engelli kullanıcı tarafından denenen sistem şimdiden umut vadediyor. İştirakçilerin büyük kısmı tecrübeden memnuniyet duyduklarını söylüyor. SceneScout’un hâlâ geliştirilmesi gereken alanlarının da olduğu belirtiliyor. Örneğin açıklamaların yüzde 72’si gerçek bilgiler içerirken kimi sesli sinyal
ya da tabelalarda yanlış betimlemeler gözlenmiş.
Görme engelli bireylerin kent hayatına daha inançlı ve özgür bir biçimde iştirakini hedefleyen bu prototip sadece bir teknoloji teşebbüsü değil, birebir vakitte kapsayıcı dizaynın, toplumsal inovasyonun ve insan odaklı mühendisliğin çarpıcı bir örneği olarak da büyük değer taşıyor. Görme engelliler için hoş bir armağan olduğunu söyleyebilirim. Uygulama tam manasıyla hazır olduğunda hepimiz kullanacağız ve bence çok işe yarayacak.
ChatGPT buna misal işler yapıyor fakat bir işletim sisteminin bu işi üstlenmesi çok daha süratli ve entegre bir tecrübe sağlayacak üzere duruyor. Kâfi geliştirme düzeyine ulaşınca piyasaya çıkması uzun sürmez diye kestirim ediyorum.
Ancak… Benim asıl kaygım öbür. Düşünsenize; konutumuza paklık için bir yardımcı çağırdığımızda bile öncesinde bir ön paklık yapıyoruz, değil mi? Zira gelen şahsa karşı mahcup olmak istemiyoruz. Konutun o dağınık haliyle görünmesini istemiyoruz. Pekala, İstanbul’un sokaklarının halini dünyayla paylaşmaktan utanmayacak mıyız?
Bu sistemler nereye gitsek, neyi görüntülesek, her şeyi kaydediyor biliyorsunuz.
Belgelenebilir
bir rezillik ortaya çıkabilir. Kaldırımların durumunu, hatta hiç kaldırım olmayan yerleri, çarpık mimariyi vb. tüm dünya görecek. Olanı olduğu üzere gösteren teknoloji yüzünden gündeme geleceğiz.
Sevgili belediyeler ve sevgili vatandaşlar, konutumuza gelen temizlikçiden evvel nasıl bir paklık yapıyorsak bu kenti de şöyle bir temizleyelim. Dünyaya karşı mahcup olmayalım, ele güne rezil olmayalım. “Görmediğiniz için şanslısınız” diyordunuz ya… Lakin artık teknoloji bizim yerimize hem görüyor hem de gösterebiliyor.
