Sıradan, tanıdık, her gün yüz yüze geldiğimiz, selamlaştığımız, tahminen de oturup bir çay içtiğimiz, içimizden insanların öyküsünü anlatıyor Yelina Tayfur (40). ‘Dünyadan Sonra Bir Yer’ aslen avukat olan yazarın ilk kitabı. Yıllar içinde yazdığı hikayeleri toplayıp bir ortaya getirdiği kitapta okuyucuyu her şeye karşın var olmakta ısrarcı olanların hayallerini, hayal kırıklıklarını, arayış ve kayboluşlarını keşfetmeye davet ediyor.
‘Dünyadan Sonra Bir Yer’ nasıl ortaya çıktı?
Doğrudan bir kitap fikriyle yola çıkmadım. Aslında yakın bir arkadaşım sayesinde oldu. Yazdıklarımı ona gönderdikçe o da onları toparladı, kapağını, içindekileri hazırlayıp bana bir kitap taslağı olarak geri verdi. Hikayeleri somut bir biçimde kitap halinde görmek beni çok memnun etti. Bir oburunun benim adıma bu türlü bir adım atması, bana inanması, bir inanç duygusu da verdi.
Öykülerinizde daima bir sır, söylenmemiş kelamlar, gizli mektuplar, zımnî kalmış bir şeyler yahut şahıslar var. Bu temayı şuurlu mi seçtiniz?
Aslında şuurlu değildi. Lakin artık geriye dönüp baktığımda bu mevzuların karakterler ve yerler üzerinden doğal bir biçimde öne çıktığını görebiliyorum. Benim için temel problem insanların görünmezliği değil, o görünmezliği yaratan yapıları, bağları, lisanı, söylemi ve gündelik hayatta karşımıza çıkış biçimlerini anlamaya çalışmaktı. Bir yandan bu görünmez sayılan insanların, o görünmezliğe karşın nasıl bir var olma biçimi geliştirdiklerini, nasıl direndiklerini, nasıl devam ettiklerini görmek ve bunları yazmak istedim. Zira orada öbür türlü bir varoluş biçimi, sessiz bir direniş hali var.
Karakterlerinizi yaratırken birilerinden esinlendiniz mi?
Çok fazla bir hayal gücüne ihtiyaç yoktu, hepsi çok gerçek karakterler. Ancak kendi sesimle karakterin önüne geçmemeye, onun anlatısını ihlal etmemeye ihtimam gösterdim. O hududu aşmamak, karakterin alanına hürmet göstermek benim için değerliydi.
Kitapta karakterler kadar yer üzerinden kurgulanan hikayeler de var…
Genellikle bir fikir ya da karakterle değil, bir anın, bir imgenin içime yerleşmesiyle yazmaya başlıyorum. Yolda yürürken dikkatimi çeken bir pencere, yıkık bir bina, duvardan sarkan bir duvar kâğıdı ya da kulak konuğu olduğum kısa bir diyalog… Bunlar bir cins zihinsel fotoğraf üzere belleğimde yer ediyor. Daha sonra o manzaraya neden takıldığımı düşünüyorum; beni oraya yönlendiren neydi? Bu sorgulamalar öykünün çıkış noktası hâline geliyor.
Yazarken sizi olumlu istikamette etkileyen alışkanlıklarınız ya da aşikâr rutinleriniz var mı?
Aslında genel olarak epey rutin seven ve disiplinli biriyim lakin yazma süreci için net bir rutinim yok. Bazen mutfak masasında, bazen dışarıda bir bankta, bazen de yolda beklerken yazmaya başlıyorum. Belli saatlerde yazmak ya da ‘Her gün 20 dakika yazın’ üzere pratikler bende pek işe yaramadı. O içsel sıkışıklığı hissettiğimde, karın ağrısıyla oturup yazıya dönmek benim için bir tıp formül oldu.
Öykülerinizde toplumsal gerçeklikler, kent ve devlet ortasındaki tansiyon de var. Politik olmayı kaygı ediniyor musunuz?
Yazarken politik olmak üzere direkt bir argümanım ya da yönlendirme uğraşım yok. Lakin günümüzde her şeyin politik olduğu bir ortamda bu durumdan büsbütün bağımsız kalmak pek mümkün değil üzere geliyor bana. Hikayelerdeki sorunlar, karakterler ve yaşadıkları şartlar ister istemez o tansiyonları de beraberinde getiriyor. Fakat bu direkt bir ileti verme gayretiyle değil; daha çok o gerçekliğe duyduğum dikkat ve hassasiyetle oluyor.
‘O sistemin kaosu, tartısı günlük dilime bile sızıyor’
Adalet, hak, sorumluluk üzere kavramlar da kitabınızda öne çıkan mevzular ortasında. Sizce bu hassaslık mesleksel birikiminizden mi besleniyor?
Bence bir irtibatı var. Hukuk sistemiyle, mahkemelerle, adliyelerle uzun yıllar iç içe olmak; o yapıların karmaşası, gri alanları, sıkışmışlığı ister istemez insanın zihninde iz bırakıyor. Yazarken ‘Buradan bir tema alayım’ üzere şuurlu bir tercihle yola çıkmıyorum lakin sanırım maruz kalmak dediğimiz şey burada devreye giriyor. O sistemin lisanı, yükü, hatta kaosu günlük dilime bile sızıyor bazen.
Yazarlık ve mesleğiniz ortasında nasıl bir istikrar kuruyorsunuz?
Aslında yazmak benim için daima vardı fakat uzun müddet bir hobi üzere, sessizce yaptığım bir şeydi. Hasebiyle müelliflik benim bir personam mı derseniz, şimdi onunla tam olarak tanışmadım diyebilirim. İki alan birbirinden çok farklı fakat hayatın geneli üzere aslında: Bazen çok ayrışıyor, bazen iç içe geçiyor. İnsan hem eş, hem anne, hem çalışan,
hem de yazan biri olabiliyor.
