Hepatit B ve hepatit C erişkinlerde ekseriyetle gribal enfeksiyona emsal belirtiler gösteriyor. Bu da tanıyı geciktiriyor. Siroz ve karaciğer kanseri ortaya çıkana kadar hasta durumunu fark edemeyebiliyor. Acıbadem Kent Hastanesi enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. Çağrı Büke’yle İstanbul Florence Nightingale Hastanesi genel cerrahi uzmanı Dr. Ahmet Atasever hepatitle ilgili sorularımızı yanıtladı.
‘3 ŞAHISTAN 1’İ HEPATİT B’YLE KARŞILAŞIYOR’
Nasıl bir hastalık?
◊ Karaciğerde gelişen enflamasyona hepatit deniyor. Çeşitli ilaçlara, alkole; hepatit A, hepatit B, hepatit C, hepatit D ve hepatit E virüslerine bağlı gelişebiliyor. Yapılan çalışmalara nazaran Türkiye’de erişkinlerin yüzde 88-100’ünün hepatit A geçirdiği belirtiliyor. 18 yaş üstünde hepatit B enfekte olma oranı yüzde 4. Antikor olumluluğu, yani hepatit B’ye karşı bağışıklık oranıysa yüzde 31,9. Bu da her 3 şahıstan 1’inin hepatit B’yle karşılaştığı manasına geliyor. Hepatit B, HIV’den 50-100 kat, hepatit C de 10 kat süratli bulaşıyor. Hepatit E yüzde 6, hepatit D yüzde 2,4-2,8, hepatit C yüzde 0,5-1 oranında görülüyor.
◊ Hepatit A ve E kirlenmiş su ve besinlerden bulaşıyor. Hepatit B, C ve D ameliyat, delici-kesici alet (kulak deldirme, dövme vb.), tırnak makası, virüslü kanın transferi yahut cinsel yolla yayılıyor. Hepatit B ve C anneden bebeğe geçebiliyor. Hepatit B, C ve D kronik hepatite yol açabiliyor. Belirtileriyse halsizlik, iştahsızlık; karın, kas ve eklem ağrısı, idrar renginde yoğunlaşma, ishal (hepatit A), deride ve gözlerde sararma, nadiren yüksek ateş. (Prof. Dr. Çağrı Büke)
‘TAŞIYICILIK TOPLUMDA ÇOK YAYGIN’
Riskleri neler?
◊ Kronik hepatit B ve hepatit C tedavi edilmezse siroz ve karaciğer kanserine kadar ilerleyebiliyor. Belirtilerinin hafif grip üzere olması teşhis konmasını geciktiriyor ve hastalığın kronikleşmesine neden olabiliyor. Siroz ve karaciğer kanseri ortaya çıkana kadar hepatit hiçbir belirti vermeyebiliyor.
(Prof. Dr. Çağrı Büke)
◊ Karaciğer kanserlerinin en sık nedeni viral hepatit. Çoklukla 40-70 yaş aralığında görülüyor. İleri yaş, siroz, erkek cinsiyet, alkol, sigara, obezite, diyabet, beslenme formu riski arttırıyor. Hepatit nedeniyle bağışıklık ve deveran sistemi külfetleri, hematolojik hastalıklar, nörolojik meseleler; böbrek, cilt ve eklem rahatsızlıkları görülebiliyor. (Dr. Ahmet Atasever)
◊ Bedeninde hepatit virüsü olan lakin hastalık belirtisi göstermeyen bireylere taşıyıcı deniyor. Hepatit B taşıyıcılığı toplumda çok yaygın. Genel kanının bilakis bu durum hastalığı bulaştırmadıkları manasına gelmiyor. Taşıyıcılar nizamlı izlenmeli, yakın temaslılar aşılanmalı. Hepatitin hijyen şartlarının yetersiz olduğu ortamlarda daha süratli yayıldığı da unutulmamalı. (Dr. Ahmet Atasever)
‘YÜZDE 95 MUHAFAZA SAĞLIYOR’
Tedavisi nedir?
◊ Hepatit A, B ve D’ye karşı aşıyla korunmak mümkün. Türkiye’de hepatit A ve B aşısı ulusal aşı takvimi kapsamında 24’üncü ayın sonuna kadar bebeklere uygulanıyor. Hepatit B aşısı hepatit D için de muhafaza sağlıyor. Hepatit A aşısı iki doz yapılıyor, yüzde 95 muhafaza sağlıyor. Hepatit B aşısıysa üç doz uygulanıyor ve yüzde 95 koruyuculuğu var. Çoklukla tekrara gerek olmuyor. Akut ve kronik hepatit C antiviral ilaçlarla 8-12 haftada, yüzde 95-97 oranında tedavi edilebiliyor. Lakin bu ilaçlar kronik hepatit B’de tam tedavi sağlamıyor. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı oluyor. (Prof. Dr. Çağrı Büke)
