‘O sahnede yalnızca müzik yapmakla kalmadık, hayallerimizin gerçeğe dönüştüğü bir hayal yaşadık’

Dünyanın en itibarlı müzik etkinliklerinden biri olan Montrö Caz Şenliği 1967’den bu yana düzenleniyor. Ella Fitzgerald, Nina Simone, Aretha Franklin, Miles Davis ve Pink Floyd üzere efsaneleri ağırlayan şenlik, cazla hudutlu kalmayıp rock’tan funk’a, elektronikten soul’a uzanan geniş bir yelpazede müzisyenlere konut sahipliği yapıyor. İsviçre’nin Montrö kentinde, Geneva Gölü kıyısında gerçekleşen bu özel aktiflikte bu yıl sahneye Türkiye’den Telli Davul çıktı. 2021 yılında kurulan, 1970’lerin folk rock ve Anadolu pop izlerini taşıyan müziklerini disko, saykedelik ve caz dokunuşlarıyla harmanlayan küme, dinleyicileri geçmişle bugünü buluşturan etkileyici bir seyahate çıkardı. Altın Gün’ün akabinde Anadolu folk rock müziğinin bayrağını günümüzde başarıyla taşıyan Telli Davul’un ismini aşikâr ki çok duyacağız. Özer Ateş, Gamze Yılmazel, Maya Muz ve Muaz Ceyhan’dan oluşan Telli Davul küme üyeleri sorularımızı yanıtladı.

– Yollarınız nasıl kesişti, bu projeye girerken aklınızda ne vardı?

Özer Ateş: Telli Davul yıllardır zihnimde şekillenen ve üzerinde çalıştığım bir projeydi. Çocukluğumdan beri hayranlıkla dinlediğim Anadolu saykedelik pop rock yapıtları ve bu alandaki öncü sanatkarlar, bu projeyi hayata geçirmemde en büyük ilham kaynağım oldu. Küme üyeleri farklı müzikal geçmişlere sahip, kendi alanlarında üretim yapan bedelli arkadaşlarım. Farklılıklarımızdan doğan ortak lisan, projeyi besledi. Kümenin temeli, benim rock ve funk tabanlı basgitar yaklaşımlarımla, Muaz Ceyhan’ın yaylı tambur ve çağlamayla getirdiği klasik motiflerin birleşimine dayanıyor. Akabinde caz piyanisti Maya Muz’un 70’ler, 80’ler esintili dokunuşları ve Gamze Yılmazel’in davul-perküsyondaki özgün şekli da eklenince, hedeflediğimiz dönemsel ve ritmik zenginliğe ulaştık.

– Montrö Caz Şenliği üzere bir sahnede olmak ne hissettirdi?

Gamze Yılmazel: Dünyanın en itibarlı ve esaslı müzik şenliklerinden Montrö Caz Festivali’ne davet edilmek, müzikal seyahatimiz için tanım edilemez bir tecrübe oldu. Dünya müziğinin yıldızlarının sahne aldığı bu şenlikte olmak bizim için büyük bir gurur ve onurdu. O sahnede yalnızca müzik yapmakla kalmadık, kültürümüzü, tarihimizi temsil ettik ve hayallerimizin gerçeğe dönüştüğü bir düş yaşadık.

– Orada sahnede olmak büyük bir muvaffakiyet. Pekala, Montrö Caz Şenliği sizi nasıl keşfetti, yollarınız nasıl kesişti?

Maya Muz: Geçen yıl İstanbul Caz Festivali’nde sahne alma fırsatı bulduk. Bu hakikaten çok kıymetli ve heyecan verici bir tecrübeydi. Şenlik yöneticisi sevgili Harun İzer’in bize referans olmasıyla, Montrö Caz Şenliği yetkilileri bizimle bağlantıya geçti.

“BU MÜZİK NE ANLATIYOR?”

– Yabancı dinleyiciler Anadolu motiflerine nasıl yansılar veriyor?

Muaz Ceyhan: Çoklukla büyük bir hayranlık ve merakla yaklaşıyorlar. Bizim müziğimizin hem melodik hem ritmik zenginliği, yabancı dinleyicilere hayli farklı ve cazip geliyor. Enteresan olan şu ki, yabancı dinleyiciler sırf müziğe değil, kelamların manasına ve gerisindeki kültürel derinliğe de büyük bir merak duyuyor. Bazen konserlerde yabancı dinleyicilerin Türk dinleyicilere sıkça “Bu müzik ne anlatıyor” diye sorduklarını duyuyoruz. Bu da aslında müziğin lisan ve kültür sonlarını aşan kozmik bir bağlantı aracı olduğunu bir kere daha kanıtlıyor. Anadolu motifleriyse bu bağlamda dinleyiciler üzerinde sahiden büyüleyici bir tesir bırakıyor.

– Geleneksel Anadolu folk müziğinin bugün bu kadar ilgi görmesini neye bağlıyorsunuz?

Muaz Ceyhan: Geleneksel Anadolu folk müziği aslında 60’lı ve 70’li yıllardan bu yana ilgi gören, kozmik lisana sahip, varlıklı bir müzik geleneği. Lakin 90’larla birlikte dijital çağın başlaması ve analog kayıt teknolojilerinin yerini dijital seslere bırakmasıyla, bu müzikten bir kopuş yaşandı. Beşerler giderek daha yapay tınılara maruz kaldı ve bu da Anadolu müziğinin sıcak, doğal ve içten seslerinden uzaklaşılmasına neden oldu. Bu geleneği canlandırmak, onu bugünün müzikal lisanıyla buluşturmak istedik. Lisanımızın melodik yapısı, enstrümanlarımızın özgün tınıları ve sözlerdeki üniversal temalar; aşk, hüzün, umut, hasret dünyanın dört bir yanındaki dinleyicilere dokunabiliyor. Dijital çağın yapaylığı içinde kaybolan hislerin izini bu müzikte bulan dinleyici, geçmişle Anadolu müziği aracılığıyla tekrar bağ kuruyor.

– Türkiye’den Avrupa turnesine uzanan bu seyahat size nasıl bir dönüşüm yaşattı? Sahneye ve izleyiciye bakışınızda neler değişti?

Gamze Yılmazel: Anadolu’nun toprak kokan ezgilerinin, çok uzak diyarlarda da insanların kalbine dokunabildiğini görmek tarifsiz bir his. Türkiye’de sahne alırken de yabancı izleyicilerimiz oluyordu lakin Avrupa turnesinde bunu çok daha ağır bir formda deneyimledik. Elbette kendi insanımız bu müziği tanıyor, eşlik ediyor. Lakin bir Hollandalının, bir Perulunun ya da bir İsviçrelinin müziğimizi ilgiyle dinlemesi, kendi kültürlerinden gelen hareketlerle, apayrı dans figürleriyle eşlik etmesi bizi hem şaşırttı hem de çok memnun etti. Bu süreç sahneye ve izleyiciye bakışımıza yeni bir taraf verdi. Artık yalnızca müzik icra etmiyoruz; kültürlerin buluşmasına tanıklık ediyoruz. Müziğin lisanı yok lakin duygusu üniversal, bunu teğe bir yaşadık.

– Telli Davul’un gelecek planlarında neler var? ?

Maya Muz: Bizim için çok bedelli ve idolümüz olan kümelerden Moğollar’ın ‘Toprak Ana’ isimli yapıtını yine yorumladık. Bu özel kaydı, ‘Moğollar’a Saygı’ projesi kapsamında önümüzdeki ay yayımlayacağız. Yakın vakitte iki konserimiz olacak, 30 Temmuz’da KüçükÇiftlik Park’ta, Kolombiyalı küme Balthvs’dan evvel sahne alacağız. 8 Ağustos’taysa Sinop’ta Pikfest isimli şenlikte olacağız. Kış dönemiyle yine Avrupa yolundayız. Görüşmelerimiz sürüyor.

“ORKESTRANIN TELLİ DAVULU DERLER BUNA”

– Kümenin isminin Telli Davul olmasına nasıl karar verdiniz, gerisinde sizin için özel bir mana var mı?

Özer Ateş: Benim akrabalarımda müzisyen çok olduğu için çocukluğumda İstanbul’un kalabalık orkestralarını izlemek en büyük şansımdı. Sahneye yeterlice yaklaşır, yalnızca basgitarı dinlerdim. Bir gün yeniden bu türlü bir orkestrayı izlerken, bas çalan ağabeylerden birine “Bu basgitar nasıl bir enstrüman? Tam olarak misyonu nedir” diye sordum. O da hiç unutmam, gülümseyerek “Orkestranın telli davulu derler buna” demişti. Bu kelam çocuk aklımda yer etti ve yıllar sonra bu projeye ismini vermeme neden oldu.