İsrail’in Suriye’ye atakları Trump ve Netanyahu ortasında krizi tetikledi: ‘Sürekli her şeyi bombalıyor’
Netanyahu’nun Suriye’ye yönelik askeri müdahaleleri, ABD idaresinde tartışma yarattı. Beyaz Saray yetkilileri, İsrail’in son devirdeki agresif siyasetlerinin bölgedeki istikrarı riske attığını belirtti. Bir yetkili, Netanyahu’nun “deli üzere davrandığını” ve “sürekli her şeyi bombaladığını” lisana getirerek, Tel Aviv idaresinin hücumlarıyla Trump’ın yapmaya çalıştıklarını “baltaladığını” kaydetti.
İsrail ordusu, geçtiğimiz günlerde Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentine yönelik hava taarruzları düzenledi. İsrail, saldırıyı, Dürzileri korumak için gerçekleştirdiğini sav etti. Öte yandan ABD’li yetkililer, İsrail’in bu atılımının bölgedeki istikrarları bozduğunu vurguladı.
TEL AVİV AKINLARI DURDURMA KELAMI VERİP YERİNE GETİRMEDİ
ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın, Suriye’deki çatışma sürecinde İsrailli yetkililerle diplomatik tahlil arayışına girdiği bildirilmişti. İsrail tarafının Barrack’a akınları durdurma konusunda olumlu cevap vermesine karşın hücumların devam etmesi Washington’da hayal kırıklığı yarattı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü Netanyahu’ya direkt “dur” daveti yapmıştı. İsrail, Arap aşiretlerin de harekete geçmesinin akabinde Suriye ordusunun Süveyda’dan çekilmesi karşılığında ateşkesi kabul etmişti.
ABD’li bir diplomat, Suriye’ye yönelik atakların Trump’ı hazırlıksız yakaladığını söz ederek, “Başkan, barış arayışında olduğu ve tekrar inşası için efor harcadığı bir ülkede bombaların patladığını görmekten mutlu değil” sözünü kullandı.
Barrack, 19 Temmuz’da İsrail ve Suriye ortasında ateşkes sağlandığını açıklayarak, “Dürzileri, Bedevileri ve Sünnileri silahlarını bırakmaya ve öbür azınlıklarla birlikte yeni ve birleşik bir Suriye kimliği inşa etmeye çağırıyoruz. Tüm Suriyelileri birbirlerine hürmet göstermeye ve komşularıyla barış ve refah içinde yaşamaya davet ediyoruz” demişti.
İSRAİL, ABD’NİN YANSISI KARŞISINDA ŞAŞKINLIĞA UĞRADI
İsrail, 17 Temmuz’da Gazze’deki Kutsal Aile Kilisesi’ni vurdu. ABD’li yetkililer, kilisenin vurulması nedeniyle Netanyahu’ya tepki gösterdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın, kiliseye akın üzerine İsrail önderini arayarak açıklama talep ettiği bilgisi paylaşıldı. Kilisenin vurulmasından kısa mühlet sonra basına açıklamalar yapan ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de İsrail hükümetini ABD’li Evanjeliklerin seyahat vizesi almasını zorlaştırdığı için eleştirdi.
İddiaya nazaran İsrailli yetkililer, ABD’nin Suriye ataklarına karşı reaksiyon göstermesi karşısında şaşkınlığa uğradı.
Axios’un haberine nazaran, Netanyahu’nun sözcüsü Ziv Agmon, bahisle ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Axios’un bahse dair görüş istediği altı farklı ABD’li kaynak, İsrail’in Suriye’deki akınlarının Beyaz Saray’da tasa yarattığını doğruladı.
Beyaz Saray’dan üst seviye bir isim, “Her gün yeni bir kriz çıkıyor. Neler oluyor?” diyerek Netanyahu’nun ABD’de rahatsızlık uyandırdığını belirtti.
İsrail’in vurduğu Kutsal Aile Kilisesi
BARRACK VE WITKOFF NETANYAHU’YU ŞİKAYET ETTİ
Beyaz Saray içinde Netanyahu’ya karşı inanç kaybı yaşandığı kaydedildi. Yetkililer, İsrail önderinin iç siyasi hesaplarla hareket ettiğini öne sürdü. Ayrıyeten haberde, birtakım üst seviye ABD’li yetkililerin Netanyahu hakkında direkt Trump’a şikayette bulunduğuna dikkat çekildi. Bu yetkililer ortasında Barrack ve ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un da bulunduğu belirtildi.
Bir kaynak, Netanyahu’nun siyasi gündeminin kararlarını etkilediği görüşünü paylaşarak, durumu “Bu uzun vadede büyük bir kusur olacak” diye yorumladı.
NETANYAHU’YA KARŞI ŞÜPHECİLİK ARTIYOR
Başka bir yetkili ise Trump idaresinde Netanyahu’ya karşı artan bir şüphecilik olduğunu ve Beyaz Saray’da İsrailli başkanın “çok fazla rahatsız edici olduğu hissinin hakim olduğunu” söyleyerek, “Netanyahu bazen uslu durmayan bir çocuk gibi” açıklamasını yaptı.
Axios, Suriye’deki çatışmalar nedeniyle ABD ve İsrail ortasında yükselen tansiyonun Netanyahu ile Trump’ın münasebetlerini sınadığı değerlendirmesinde bulundu. Haberde, iki ismin geçtiğimiz haftalarda peş peşe yaptıkları görüşmelerde uyumlu bir tablo çizdiği fakat Suriye ve Gazze’deki şiddet olaylarının bu iş birliğini zora soktuğu bildirildi.
TRUMP’IN ‘İYİ NİYETİ’ TÜKENEBİLİR
Suriye’ye yönelik taarruzlar, Netanyahu’nun ABD idaresinin sabrını zorladığı birinci olay değil. Tel Aviv ve Washington ortasında İran ve Gazze siyasetlerine ait de benzeri tansiyonlar yaşanmıştı. Trump’ın danışmanları, İsrail’de iktidar koalisyonundaki çok sağcı ögelerin tesirinden kaygı duyduklarını açıkladı.
Suriye ve Gazze’deki kiliseye yönelik taarruzun yanı sıra, geçtiğimiz hafta sonu Filistin asıllı ABD vatandaşı Saif Musallet’in bir küme İsrailli yerleşimci tarafından öldürülmesi de Trump idaresinin Netanyahu hükümetine reaksiyon göstermesine yol açtı.
ABD’li yetkililer, Netanyahu’nun Trump’ın âlâ niyetini berbata kullandığını belirterek, Netanyahu’nun bahtının ve Trump’ın güzel niyetinin tükenebileceği konusunda uyardı.
