Ağustos ayında hava nasıl olacak? ‘Ateş topunun içindeyiz’ | Yağmur yağacak mı? Uzman isim o tarihe dikkat çekerek uyardı
Temmuz ayının ortasından bu yana Türkiye’de sıcaklıklar harikulâde düzeylere yükseldi, birçok yerde termometreler 50 dereceye yaklaştı. Fakat beklenen yağışlar şimdi önemli biçimde kendini göstermedi. Ağustos ayının başlamasıyla birlikte gözler yeni hava şartlarına çevrildi.
‘HİBRİT SICAKLARLA KARŞI KARŞIYAYIZ’
Özellikle Avrupa, yaz mevsiminin ortasında sonbahar havası yaşıyor. Berlin’de sıcaklıklar 20, Amsterdam’da 19, Saraybosna’da ise 19 derece civarında seyrediyor ve yağışlar tesirini sürdürüyor. Öte yandan Türkiye’de ise bilhassa iç bölgelerde 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla gayret ediliyor.
Peki, Avrupa ile Türkiye ortasındaki bu çarpıcı hava durumu farkı nasıl açıklanmalı?
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir’e göre, bu farkın temelinde “hibrit sıcaklıklar” yatıyor. Özdemir, Türkiye’nin bir müddettir Basra Alçak Basıncı’nın tesiri altında olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Normalde Basra Alçak Basıncı, yaz aylarında Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu’nun güneyi ve İç Anadolu’nun doğusunda tesirli olur. Lakin bu yıl tesirini daha iç kısımlara kadar taşıdı. Bu durum sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkmasına hatta 50 derecelerin yaşanmasına yol açtı. Aynı vakitte Azor Yüksek Basıncı’nın Doğu Avrupa üzerinden Bulgaristan’a kadar uzanıp Balkanlar üzerinden Türkiye’ye ulaşması, çok ve daima sıcaklıkları ülke genelinde daha da baskın hale getirdi.”
Dr. Özdemir, Avrupa’daki sonbaharı andıran serin ve yağışlı havanın ise bu mevsim için olağandışı olmadığını vurguladı.
‘TÜRKİYE ŞU ANDA ATEŞ TOPUNUN İÇİNDE’
Türkiye’nin bu yaz 4. sıcak hava dalgasını yaşadığına dikkat çeken Dr. Güven Özdemir, “Aşırı sıcaklıklar fön rüzgarlarının da tesiriyle daha da kurak bir atmosfer yaratıyor ve bilhassa büyük kentlerde hayat şartları giderek zorlaşıyor” dedi ve şöyle devam etti:
— Şu an Türkiye ateş topunun içinde. Fön rüzgârlarıyla birlikte hava güzelce kurudu. Betonlaşma, asfalt yoğunluğu, ormansızlaşma, yüksek katlı ve camla kaplı binalar sıcaklığı kentlerde daha da artırıyor. İstanbul üzere metropollerde 5 milyonun üzerinde aracın trafikte olması ve ağır klima kullanımı da bu etkiyi büyütüyor.
— Kentlerde hissedilen sıcaklık bu ögeler nedeniyle 30 derece olarak adeta üzerimize çöküyor. Ayrıyeten açık gökyüzü, uzun müddettir yağışsız geçen günler ve artan fosil yakıt kullanımı da sıcaklığın daima hissedilmesine yol açıyor. Genel olarak yağmur yok ve gökyüzü büsbütün açık, temmuz ayını bu türlü tamamlayacağız.
HAFTA SONUNA DİKKAT!
Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, Türkiye’yi tesiri altına alan çok sıcakların hafta sonuna kadar kademeli olarak düşeceğini söyledi. Özdemir’e nazaran, bilhassa İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rekor düzeylere ulaşan sıcaklıklar, bugünden itibaren her gün yaklaşık birer derece azalmaya başlayacak.
“Sıcaklıklar İç Anadolu’da 44 dereceye ulaştı, Güneydoğu’da ise sıcaklık rekorları kırıldı. Bugünden itibaren pazar gününe kadar sıcaklıklar gün gün düşüşe geçiyor” diyen Özdemir, sıcaklıkların geçtiğimiz günlere nazaran 10 derece kadar azalmasının, bilhassa birtakım bölgelerde gök gürültülü sağanak yağışlara neden olabileceğini söyledi.
Dr. Özdemir, “Sıcaklıkların 29-30 derece düzeylerine gerilemesi, atmosferde yağış oluşumuna yer hazırlıyor. Marmara’nın doğusu ve Batı Karadeniz’in kimi kısımlarında yağış ihtimali daha yüksek. Yağış beklenen vilayetler ortasında Bartın, Karabük, Kastamonu, Bolu, Düzce ve Sakarya’yı sayabilirim” halinde konuştu.
ÖNÜMÜZDEKİ 3-4 GÜNLÜK SÜREÇTE İSTANBUL’DA YAĞMUR GÖRÜLECEK Mİ?
Dr. İtimat Özdemir, önümüzdeki günlerde İstanbul için daima ve tesirli bir yağış beklentisinin olmadığını söyledi. Özdemir’e nazaran, kente düşecek yağışlar kısa müddetli ve hafif geçişler formunda olacak.
“İstanbul’un sıkıntısına deva olacak ya da hissedilir bir rahatlama sağlayacak bir yağmur görünmüyor. Daha çok Marmara’nın doğusunda hafif yağışlar bekleniyor. İstanbul’da ise yağış olsa bile tüm güne yayılacak bir durumdan kelam etmek zor” diyen Özdemir, tesirli yağış mümkünlüğünün epey zayıf olduğunu vurguladı.
Yağışların hangi ilçelerde tesirli olacağını şu anda kestirmenin sıkıntı olduğunu belirten Özdemir, “Bazı bölgelerde, bilhassa soğuk damlanın oluşabileceği alanlarda, kısa vadeli ancak kuvvetli yağışlar görülebilir. Bu da 10-15 dakikalık lokal sağanaklar biçiminde olur, lakin bu senaryo şu an için düşük olasılık” sözlerini kullandı.
Avrupa Orta Vadeli Hava Varsayımları Merkezi’nin (European Centre for Medium-Range Weather Fore / ECMWF) kestirim haritasında görüldüğü üzere, 5 Ağustos’tan itibaren Afrika üzerinden gelen çok sıcak hava dalgası, yurdun büyük bir kısmını tesiri altına alacak.
AĞUSTOSUN BİRİNCİ HAFTASINDA SICAKLIKLAR MEVSİM NORMALLERİNE YAKLAŞACAK
Dr. İnanç Özdemir, ağustos ayının birinci haftasında Türkiye genelinde çok sıcakların yerini mevsim normallerine bırakacağını söyledi. Lakin büyük kentlerde bu rahatlamanın daha sonlu hissedileceği ikazında bulundu.
“Önümüzdeki günlerde, bilhassa ağustosun birinci haftasında bir rahatlama bekliyoruz. Elbette bu rahatlama 20’li dereceler manasına gelmiyor, ancak son haftalarda yaşadığımız 45-50 derecelik ekstrem sıcaklıkların yerine 30-32 derece civarlarında daha olağan bedellere döneceğiz” diyen Özdemir, bu sürecin süreksiz de olsa bir nefes aldıracağını tabir etti.
Ancak metropoller için durum daha farklı. İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerde ağır betonlaşma, trafik, klima kullanımı ve “ısı adası etkisi” sıcaklıkların yüksek hissedilmesine neden olmaya devam edecek.
DAHA GÜÇLÜ BİR SICAK HAVA DALGASI KAPIDA! ‘BU DEFA DAHA BOĞUCU OLABİLİR’
Ağustos ayının ikinci haftasında yurt genelinin yeni bir sıcak hava dalgasının tesiri altına gireceğinin söyleyen Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, bu yeni dalganın, temmuz sonunda yaşanandan daha bunaltıcı olabileceği ikazında bulundu.
“İlk haftadaki kısa periyodik rahatlamanın akabinde, ağustosun ikinci haftasında tekrar çok sıcaklarla karşı karşıya kalacağız. Hatta bu yeni sıcak hava dalgasının, şu anda yaşadığımızdan daha boğucu olma ihtimali epey yüksek” diyen Özdemir, iklim modellerinin bu tarafta güçlü sinyaller verdiğini tabir etti.
Dr. Özdemir, vatandaşları önlemli olmaları konusunda uyararak, sıcak hava dalgasının bilhassa yaşlılar, kronik hastalığı olanlar ve açık alanda çalışanlar için risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Birkaç gün evvel sıcaklıkları Adil Tek ile konuştuğumda, o da ağustos ayında yeni bir sıcak hava dalgasının kapıda olduğuna işaret etmişti. Adil Tek, bilhassa 4-5 Ağustos’tan itibaren tesirli olacak bu dalganın, mevcut sıcaklıklardan daha yüksek bedeller getirebileceğini ve iç ile güney bölgelerde kritik düzeylere ulaşabileceğini vurgulayarak şu bilgileri paylaşmıştı:
“Uzun vadeli varsayımlara baktığımda 4-5 Ağustos’tan itibaren yeni bir sıcak hava dalgası tesirli olmaya başlayacak. Yeni sıcak hava dalgası, mevcut sıcak hava dalgasına nazaran daha yüksek pahalar getirebilir. Bilhassa iç ve güney bölgelerde sıcaklıklar yine kritik düzeylere çıkabilir.”
AĞUSTOSUN SONUNDA KAVURUCU SICAKLAR GERİ DÖNEBİLİR: ‘İKLİM MODELLERİ AFRİKA ÜZERİNDEN GELEN SICAKLARA İŞARET EDİYOR’
Dr. İtimat Özdemir’e ağustosun son haftalarına ait hava durumu varsayımlarını sorduğumda ise bu kadar uzun vadeli öngörülerin şimdiden net olarak yapılmasının hem güç hem de aldatıcı olabileceğini söyledi. Lakin Dr. Özdemir, yine de kimi iklimsel ipuçlarının sıcak senaryoyu işaret ettiğini belirtti:
“Atlas Okyanusu, Grönland ve Afrika üzerindeki sistemleri kıymetlendiriyoruz. Bu bölgelerdeki atmosferik sıkışma birtakım fikirler veriyor. Bilhassa Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgalarına işaret eden bir sıkışma görülüyor. Bu da ayın son günlerinin yeniden sıcak geçebileceğine dair bir işaret.”
Dr. Özdemir, bu süreçte Karadeniz ve Doğu Karadeniz’in Türkiye’nin en şanslı bölgeleri olduğunu vurgulayarak, “Yağış alan bu bölgeler için bu havalarda serinleme manasında önemli bir avantaj kelam konusu,” dedi.
Dr. Özdemir, tüm bu süreçte Karadeniz ve bilhassa Doğu Karadeniz’in yağış alması nedeniyle sıcak havalara karşı en avantajlı bölgeler olduğunu belirtti.
Fotoğraflar: iStock
