Uzmanlar öve öve bitiremedi! O kadar yararlı ki… Üstelik artık tam mevsimi

Şeftali, yazın en sevilen meyvelerinin başında geliyor. Hele olgunlaşmış şeftalinin lezzeti bir öteki oluyor.

Olgun şeftaliden kocaman bir ısırık aldığınızda, suyu ağzınızın kenarlarından üzerinize damlıyor, değil mi? Bunun sebebi şeftalinin neredeyse yüzde 90’ının sudan oluşması. Bu özelliğiyle şeftali yaz aylarında bedenin artan sıvı gereksinimini karşılamanın en yeterli yollarından biri lakin tek faydası bu değil.

İşte göz sıhhatini desteklemekten kronik hastalık riskini azaltmaya, şeftalinin saymakla bitmeyen yararları…

Oregon Sıhhat ve Bilim Üniversitesi’nde insan beslenmesi yüksek lisans programları yöneticisi olarak misyon yapan Diane Stadler, The New York Times’a yaptığı açıklamada, “Sıvı muhtaçlığını meyvelerden ya da öbür besin kaynaklarından karşılamanın, bir bardak su içmekten farkı yoktur” dedi.

Stadler, şeftalide yüksek su içeriğinin yanı sıra makul ölçüde potasyum bulunduğunu vurguladı. Potasyum kasların kasılması, kalbin kan pompalaması, nöronların ateşlenmesi üzere birçok beden işlevinde misyon alan bir elektrolit. Bu tıp elektrolitler, sıcak günlerde terle bedenden atılıyor.

Küçük bir şeftalide 180 miligram potasyum bulunuyor. Bu da günlük tavsiye edilen ölçünün yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor. Hasebiyle şeftali yalnızca su gereksiniminizi değil elektrolit gereksiniminizi da karşılamaya yardımcı oluyor.

North Carolina State Üniversitesi İnsan Sıhhati İçin Bitkiler Enstitüsü’nde dersler veren Mary Ann Lila ise şeftalinin öbür zerzevat ve meyvelerde bir ortada görmediğimiz iki pigment kümesini bir ortada barındırdığını vurguladı.

Şeftalinin o iştah açan turuncu tonları, flavonoidlerden ve karotenoidlerden geliyor. Bitkiler bu kimyasalları böceklere ve güneş ışığının ziyanlı tesirlerine karşı bir savunma sistemi olarak üretiyor. Araştırmalar şeftalilerdeki kırmızı-pembe renkleri yaratan flavonoidler açısından güçlü besinler tüketen bireylerin kalp hastalığı riskinin daha düşük olduğuna işaret ediyor.

Ek olarak Dr. Lila, flavonoidlerin hafızayı ve bilişsel işlevleri güçlendirdiğini belirtti. Bunun sebebi bu unsurların bağırsak bakterileri tarafından parçalanmasının akabinde kana, beyin bariyerini aşabilen hususlar karışması.

Yaban mersini tozunu kullanarak flavonoidler üzerinde araştırmalar yapan Dr. Lila, bu maddeler açısından varlıklı bir diyetin, yaşlılarda tepki müddetlerini, motor hünerlerini ve bilgi sürece süreçlerini güzelleştirdiğini ortaya koydu.

Öte yandan Wisconsin-Madison Üniversitesi’nde beslenme dersleri veren Beth Olson, şeftalilere turuncu rengini veren karotenoidlerin, güçlü antioksidanlar olduğunu söyledi. Antioksidanlar dokularda hasara yol açıp inflamasyonu tetikleyen moleküller olan hür radikallere bağlanarak hastalık riskini azaltmaya yardımcı oluyor.

Karotenoidlerin ikinci bir yararı daha var. Beden bu unsurları A vitaminine dönüştürebiliyor. Küçük bir şeftali, 35 mikrogram civarında A vitamini içeriyor. Bu da günlük tavsiye edilen ölçünün yaklaşık yüzde 4’üne tekabül ediyor.

A vitamini bilhassa göz sıhhati ve görme yetisindeki rolüyle biliniyor. Dr. Lila, “Bunun sebebi, A vitamininin gözün ışığı bilgiye dönüştürüp beyne gönderen kısmı olan retinanın en değerli yapı taşlarından biri olması” dedi.

Dr. Olson da A vitamininin hücre bölünmesinde kritik olduğunu belirtti. Bu bağlamda bilhassa daima yenilenmesi gereken bağışıklık ve cilt üzere hücreler için A vitamini çok kıymetli.

Dr. Lila, şeftaliden alınan faydayı artırmak için kabuklarının soyulmaması gerektiğini belirterek, “Faydalı kısımlarının birçok kabuğunda” dedi. Şeftali kabuğunda A vitamini ve polifenollerin yanı sıra birkaç gram kalp ve bağırsak dostu lif bulunuyor.

Dr. Stadler, “Şeftaliyi yemeden evvel soğuk suyla güzelce yıkayıp bir kağıt havluyla kurulayın. Bu pestisitleri ve ziyanlı olabilecek bakterileri temizlemek için kâfi olacaktır dedi.

Dr. Olson ise “Taze şeftalinin yerini hiçbir şey tutamaz” derken dondurulmuş yahut konserve şeftalinin de şeker ekli olmadığı surece besleyici bir tercih olabileceğini tabir etti. Lakin Olson, bu cins işlenmiş şeftalilerin kabuksuz olduğunu ve asıl yararın kabukta olduğunu hatırlattı.

Dr. Lila, şeftaliyi pişireceklerin çok yüksek sıcaklık tercih etmemesi gerektiğini, aksi takdirde A vitamini üzere değerli besin hususlarının tesirinin azalabileceğini söyledi. Lila kendisinin de şeftalileri ikiye bölüp biraz zeytinyağı ile yağladıktan sonra ızgara yapmayı tercih ettiğini söz etti.