Uzman isimler İsrail’in ‘insani yardım kenti’ planını kıymetlendirdi: Filistinliler İsrail denetimindeki gettoya hapsedilecek

Uzmanlar, İsrail’in Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinde planladığı kelamda “insani yardım kenti”nin milletlerarası hukuka karşıt olduğunu belirterek bu planın Filistinlileri zorla göç ettirme gayesi taşıdığını vurguladı.

İsrail’in Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentinin enkazı üzerine inşa etmeyi ve Filistinlileri zorla göç ettirmeyi planladığı kelamda “insani yardım kenti” projesi memleketler arası hukuk uzmanları tarafından eleştiriliyor.

AA muhabirine konuşan uzmanlar, İsrail’in Filistinlileri belirlenmiş bir alana hapsetme planının milletlerarası hukuka karşıt olduğunu ve zorla yerinden etme maksadı taşıdığını kaydetti.

‘BURADA HİÇBİR GÖNÜLLÜLÜK GÖRMÜYORUM’

Ohio Devlet Üniversitesinden emekli milletlerarası hukuk uzmanı Profesör John Quigley, İsrail’in planının insancıl hukuka karşıt olduğunun altını çizerek “Bu, İsrail’in Gazze’nin işgalci gücü olarak yükümlülüklerinin bir öteki ihlali olacaktır. İşgalci bir güç, nüfusun sivil ömrünü müdafaa yükümlülüğüne sahiptir ve nüfusu makul bir bölgeye zorlamaya çalışmak bu yükümlülüğün önemli bir ihlali olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Profesör Quigley, İsrail’in planını “gönüllü” olarak sunmasını eleştirerek “Burada hiçbir gönüllülük görmüyorum. İsrail’in bunu tasvir etmeye çalıştığı yol, mevcut durum göz önüne alındığında bu insanların buna istekli olarak razı olacağını söylemek ancak bu, azap ettiğiniz birinden istekli yanıt almak gibi” sözlerini kullandı.

“Bir ülkeye girip ülkeyi yok ettikten sonra insanlara ‘gönüllü olarak ayrılmak ister misiniz?’ diyemezsiniz” diyen Quigley, memleketler arası toplumun, bilhassa Birleşmiş Milletler (BM) Genel Şurasının bu planı durdurmak için harekete geçmesi gerektiğini söyledi.

‘SİVİL BÜFUS İSRAİL DENETİMİNDEKİ BİR GETTOYA YERLEŞTİRİLECEK’

SOAS Üniversitesi Hukuk Kısmı ve Filistin Çalışmaları Merkezi üyesi Dr. Nimer Sultany, şöyle devam etti:

“İsrail’in açıklamaları, savunmasız ve açlık çeken ve soykırımdan kurtulabilenleri zorla sürme ve onları küçük bir alana ‘hapsetme’, akabinde da buradan ayrılmalarını engelleme emeli taşıyor, açık bir niyet gösteriyor. Öbür bir deyişle, sivil nüfusun seçeneği yok ve İsrail’in denetimindeki bir hapishane yahut gettoya yerleştirilecekler. Bu, toplama kampının tarifidir.”

İsrail’in, Filistinlileri Gazze’nin yüzde 20’sinden daha küçük bir alana hapsedeceğini kaydeden Dr. Sultany, “Bu toplama kampının, Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde yaşanan soykırımın doruk noktası olduğu ortaya çıkıyor. İsrail kaçacak inançlı yer bırakmadı ve Filistinlilerin fizikî yıkımlarını getiren şartlar dayattı. İsrail’in soykırım işlediğine dair deliller açık” dedi.

‘GÖNÜLLÜ GÖÇ’ YALANI

Dr. Sultany, “gönüllü göç” tabirinin siyonist ideolojide uzun vakittir kullanıldığını aktararak “Bu tabir, yerlileri ayrılmaya zorlayan zorlayıcı şartlar yaratmak dahil olmak üzere Filistin halkını anavatanından kovmak için bir örtmece (hüsnütabir) olarak kullanılıyor. Memleketler arası Adalet Divanı (UAD), 2024 Müşavere Görüşü’nde İsrail’in Filistin topraklarında yarattığı bu zorlayıcı ortamı vurguladı” sözlerini kullandı.

İsrailli bakanların soykırım öncesinde de Filistinlileri Nekbe ile tehdit ettiğini anımsatan Dr. Sultany, “İsrail’in ‘gönüllü’ tabirini kullanarak örtbas etmeye çalıştığı soykırım niyetinin sonucundan kaçışı yok” vurgusunu yaptı.

‘BELKİ DE ZATİ TOPLAMA KAMPI’

Eski Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) Sözcüsü Christopher Gunness de AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, “İnsanlar vurulurken, konutları yıkılırken, su, okul, hastaneler yok edilirken bunu istekli bir öteki ülkeye geçiş olarak isimlendirmenin hiçbir yolu yok. Geçiş kampı fikri işe yaramazsa o vakit toplama kampı haline geliyor ve tahminen de zati bir toplama kampı” diye konuştu.

Gunness, “Eğer beşerler ayrılmaya karar vermezlerse İsrail onları açlıktan öldürecek. Bunun zati olduğuna dair pek çok ispat var. Geride kalanlar, toplama kamplarında olduğu üzere ya açlıktan ölecek ya da pak suya, tıbbi tesislere, konut, giysiye erişim eksikliği nedeniyle ölecekler” değerlendirmesinde bulundu.

1948’den bu yana devam eden bir planın kesimi olarak Filistinlilerin zorla yerlerinden edilmek istendiğinin ve Nekbe’nin devam ettiğinin altını çizen Gunness, “İsrail’in işgal altındaki Filistin’de, Gazze’de bulunmasının kendisi yasa dışı zira UAD yaklaşık bir yıl evvel verdiği hukuksal görüşte bu varlığın Filistin’in kendi mukadderatını tayin etme hakkını ihlal ettiği için yasadışı olduğunu ve mümkün olan en kısa müddette sona ermesi gerektiğini belirtti” dedi.

‘NAZİ ŞEKLİ SOYKIRIM’

Christopher Gunness, durumu tarihi bir perspektifle “Büyük fotoğrafta, Yahudi halkının temsilcisi olan İsrail devleti, Holokost kurbanları, artık Gazze’de toplama kamplarıyla, Nazi teknikleriyle insanları açlıktan öldürüyor, yiyecek, ilaç, pak su ve elektrikten yoksun bırakıyor. Gördüğümüz şey, Nazi usulü bir soykırımın Holokost kurbanları tarafından Filistinlilere uygulanması” değerlendirmesini yaptı.

Gunness, “Özellikle Almanya, AB ve İngiltere’nin bu suça ortak olmasının utanç verici olduğunu lakin en büyük ortağın ABD olduğunu belirterek “Her seviyede, bireyler, örgütler, devlet kurumları milletlerarası hukuk altındaki yükümlülüklerini yerine getirmeli” sözlerini kullandı.