İngiltere Yüksek Mahkemesi’nden İsrail’e silah satışıyla ilgili değişik karar! Reaksiyon yağdı
Filistin merkezli insan hakları örgütü Al-Haq, İngiltere merkezli Global Tüzel Aksiyon Ağının (GLAN), Milletlerarası Af Örgütü (Amnesty) ve İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (HRW) de ortalarında olduğu insan hakları örgütleri, Yüksek Mahkemenin kararının akabinde mahkeme binası önünde basına açıklamalarda bulundu.
“SÜRDÜRECEĞİMİZ UĞRAŞIN BAŞLANGICI”
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) İngiltere Yöneticisi Yasmine Ahmed, kelam konusu karara reaksiyon göstererek, “Bugün adalet, hesap verebilirlik ve memleketler arası hukuk açısından, fakat en çok da soykırım ve başka vahşet hatalarıyla yüz yüze kalmaya devam eden Filistin halkı açısından üzücü bir gün.” sözünü kullandı.
“HÜKÜMET SOYKIRIMI TEDBİRE YÜKÜMLÜLÜĞÜNE UYMUYOR”
Buna rağmen, mahkemenin verdiği kararla, parlamentoya yürütmeyi denetlemesi, sorular sorması ve hükümetin memleketler arası yükümlülüklerine uygun hareket edip etmediğini sağlaması istikametinde davette bulunduğunu söyleyen Yasmine Ahmed, şunları kaydetti:
“Hükümet milletlerarası hukuka uyacağını söylüyor fakat alandaki gerçekler çok açık; hükümet soykırımı tedbire yükümlülüğüne ve Silah Ticareti Muahedesi kapsamındaki sorumluluklarına uymuyor lakin bugün bir son değil. Bugün, Filistin halkının hakları için sürdüreceğimiz uğraşın başlangıcı.”
“KARAR, İNGİLTERE’NİN KABAHAT İŞTİRAKİNİ ORTAYA KOYDU”
Al-Haq hukuk araştırmacısı Doireann McCarthy, mahkemenin kararının, “İngiltere’nin İsrail’in Gazze’deki soykırımında cürüm iştirakini ortaya koyduğu” değerlendirmesinde bulundu.
McCarthy, “Bu dava, adalet ve hesap verebilirlik çabamızın yalnızca başlangıç noktası. İhtar alan devletler, İsrail’e silah ambargosu uygulamalı, tüm diplomatik, siyasi, ekonomik ve ticari bağlantılarını kesmeli, İsrail’i soykırımcı devlet olarak Birleşmiş Milletler (BM) Genel Heyeti’nden çıkarmalı, soykırım kabahatlerinin faillerini tutuklamalı ve yargılamalı.” diye konuştu.
Uluslararası Af Örgütü İngiltere Yöneticisi Sacha Deshmukh de mahkemenin kararından dolayı hayal kırıklığına uğradıklarını lisana getirdi.
Deshmukh, “Buna rağmen mahkeme, İngiltere’nin F-35 kesimlerinin ihracatıyla ilgili karar verme yetkisine sahip olmadığını açıkça belirtmiş olsa da bu durum yürütme ya da parlamentoyu sorumluluk almaktan muaf tutmaz.” dedi.
İSRAİL’E SİLAH SATIŞ LİSANSLARININ DURDURULMASI TALEP EDİLMİŞTİ
Al-Haq ve GLAN, İsrail’e yönelik silah satışlarının askıya alınmasına ait yazılı taleplerinin daima görmezden gelinmesi üzerine geçen yıl Yüksek Mahkemeye İngiltere aleyhine müracaat yapmıştı. İngiltere hükümetinden, F-35 savaş uçaklarının kesimleri dahil İsrail’e tüm silah satış lisanslarının durdurulması talep edilmişti.
Başvuruda, İsrail’in sivillere, sivil altyapıya, sivillerin sığındığı hastane, fırın, okul üzere yapılara, besin depolarına, su rezervlerine atakları ile zorla yerinden etme ve açlığa mahkum etme üzere siyasetlerine ait ayrıntılar paylaşılmıştı.
Davanın duruşmaları, 18 Kasım 2024’te ve 13 Mayıs 2025’te yapılmıştı. Oxfam, Milletlerarası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü üzere milletlerarası sivil toplum kuruluşları da İngiltere’nin silah satışlarını sürdürerek milletlerarası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği tarafındaki ispatları mahkemeye sunmuştu.
Yüksek Mahkeme, davaya ait verdiği kararda, İsrail’e silah satışı kararının “mahkemelerin problemi olmadığına” hükmetmişti.
