Gazze’de ateşkes teklifinin ayrıntıları basına sızdı: Trump’tan ‘Ateşkes yakın’ çıkışı
Ateşkes teklifinin basına ulaşan taslak metninde, Hamas’ın 10 canlı rehineyi ve 18 İsraillinin cenazesini iade etmesi öngörülüyor. Evrakta, İsrail güçlerinin Gazze’nin İsrail ve Mısır hududundaki tampon bölgeye çekilmesi ve bölgeye ağır insani yardım ulaştırılması kaidesi bulunuyor. Yardımların Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları ve Filistin Kızılayı tarafından dağıtılacağı belirtilen ateşkes teklifinde, Amerikan Gazze İnsani Yardım Vakfı’nın rolüne dair net bir tabir yer almıyor.
Önceki ateşkes mutabakatlarında olduğu üzere, Doha’da da İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutukluların rehineler karşılığında hür bırakılması gündemde. Fakat özgür bırakılacak mahkum sayısına dair şimdi mutabakat sağlanamadı.
Netanyahu, Washington’a hareket etmeden evvel gazetecilere yaptığı açıklamada, Hamas’ın askeri ve idari kapasitesini ortadan kaldırma amacını vurgulayarak, “Hayatta olan 20 rehine var, 30’u ise meyyit. Kararlıyım, kararlıyız, hepsini geri getirmeye kararlıyız. Ayrıyeten Gazze’nin artık İsrail için bir tehdit oluşturmamasını sağlamaya da kararlıyız” tabirlerini kullandı.
Trump ve Netanyahu, bugün Beyaz Saray’da bir ortaya geldi. İki ismin görüşmesinde ana gündemin Gazze’de ateşkesin sağlanması olması bekleniyor.
İSRAİL’E KARŞI TRUMP GARANTİSİ
Belgede, “ABD Lideri’nin İsrail’in askeri operasyonları durdurma taahhüdünü garanti ettiği” vurgulanırken, Trump’ın ateşkes mutabakatını şahsen duyuracağı da kaydedildi.
Associated Press (AP), görüşmelere yakın bir kaynak tarafından iletildiğini söz ettiği evrakın iki yetkili tarafından da teyit edildiğini söz etti. Teklif, Hamas’ın talep ettiği “kalıcı ateşkes” garantisini içermese de, metinde 60 günlük müddet boyunca müzakerelerin yürütüleceği belirtildi.
AP’ye nazaran, Trump’ın ferdî garantisi, İsrail’in geçmişte olduğu üzere ateşkesi tek taraflı bozmayacağına dair Hamas’a garanti verme hedefi taşıyor. Trump geçen hafta yaptığı açıklamada, İsrail’in 60 günlük ateşkes koşullarını kabul ettiğini açıklamıştı.
Gazze’de 27 Mayıs’tan bu yana İsrail-ABD güdümlü “Gazze İnsani Yardım Vakfı” tarafından insani yardım ismi altında kurulan dağıtım bölgelerinde Filistinlilerin gaye alındığı sistematik ataklar sonucu ömrünü yitirenlerin sayısı 751’e, yaralıların sayısı 4 bin 931’e çıktı.
TRUMP ATEŞKESİN ‘YAKIN’ OLDUĞUNU DUYURDU
Trump, Gazze’de ateşkes muahedesinin “yakın” olduğunu bildirdi. “Sanırım, Gazze’de bir muahedeye yakınız” diyen Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’a hakikat uçtuğu saatlerde Gazze’de ateşkesin sağlanması konusundaki kararlığını vurguladı.
ABD Başkanı, Gazze’de bir ateşkesin “bu hafta içinde” mümkün olabileceği değerlendirmesinde bulunduğu konuşmasında şunları lisana getirdi:
“Bence önümüzdeki hafta Hamas ile rehinelerin birçoğuyla ilgili bir muahedeye varmamız için uygun bir talih var. Biliyorsunuz, rehinelerin birçoklarını kurtardık lakin kalan rehinelerin de birçoğu çıkacak. Bunu bu hafta yapacağımızı düşünüyoruz.”
ATEŞKES METNİNDE DEĞİŞİKLİK TARTIŞMASI
İsrail’in kabul ettiği kaidelerin AP’nin incelediği belgedekilerle tıpkı olup olmadığı netlik kazanmadı. Hamas’ın ateşkes mutabakatında birtakım değişiklik talepleri olduğu bilinirken, revize edilmesi istenen ayrıntılara ait bilgi paylaşılmadı.
Netanyahu’nun ofisi, Hamas’ın ateşkes teklifinde “kabul edilemez” değişiklikler talep ettiğini sav etmişti. Buna karşılık Hamas, 4 Temmuz’da teklife “olumlu” karşılık verdiğini bildirmişti.
Hamas, ateşkesin kalıcı olması ve İsrail birliklerinin Gazze’den büsbütün çekilmesi tarafında garanti istedi. Önceki müzakereler, İsrail’in bölgeden çekilmeyi reddetmesi nedeniyle tıkanmıştı. Netanyahu, Hamas’ın büsbütün etkisiz hale getirilmesi gerektiğini savunarak akınların süreceğini vurgulamıştı.
Gazze’de 7 Ekim 2023’ten bu yana devam eden İsrail hücumlarında 57 binden fazla Filistinli ömrünü yitirdi. Ölenlerin yarısından fazlası bayan ve çocuklardan oluşuyor.
