Fordo’ya ne olduğundan ABD emin değil! Trump: Yok ettik, Pentagon: Hasar az
ULUSLARARASI diplomaside alışılmadık usulüyle büyük aksiyonlarla ilgili ani karar değiştiren ve kamuoyuyla çok fazla çelişkili bilgi paylaşan ABD Başkanı Donald Trump sık sık kabinesindeki isimler ve başka ABD’li üst seviye yetkililerle çelişiyor. Trump’ın bu kere da tüm dünyanın nefesini tutarak şahitlik ettiği ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine yönelik taarruzuyla ilgili yaptığı “Hepsini yok ettik” değerlendirmesi ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) tespitleriyle ters düştü. Amerikan CNN ve New York Times’ın ulaştığı Pentagon raporuna nazaran ABD’nin hücumları İran’ın nükleer kapasitesine sırf birkaç ayda telafi edilebilecek kadar ziyan verdi. Trump ve Beyaz Saray ise CNN ile NYT’yi “karalama yapmakla” suçladı.
‘BİRKAÇ AY GECİKTİRİR’
Geçen pazar gecesi havalanan Amerikan B-2 bombardıman uçakları İran’ın Natanz, İsfahan ve yerin yaklaşık 90 metre altında olduğu düşünülen Fordo nükleer tesislerini 13 tonluk MOP bombalarıyla amaç almıştı. Trump bombardımandan bu yana tesislerin büsbütün yok edildiğini söylese de Amerikan basınına yansıyan Pentagon raporları ise durumun farklı olduğuna işaret ediyor.
Pentagon’a bağlı Savunma İstihbarat Ajansı’nın ön değerlendirmesi, İran nükleer programının çekirdek ögelerinin yok edilmediği ve Tahran idaresinin nükleer programını birkaç aylık müddet içinde tekrar işler hale gelebileceği istikametinde. İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirdiği 400 kilogramlık uranyumun akıbetinin belgisiz olduğuna dikkat çekilen raporda, zenginleştirme süreci için kullanılan santrifüjlerin de büyük oranda “zarar görmediği” belirtiliyor.
‘YALAN HABER VE KARALAMA’
Trump Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda bu haberlerin “tarihin en başarılı askeri operasyonlarından birini lekelemek” için yapıldığını söyledi ve “İran’daki nükleer tesislerin büsbütün yok olduğu” savını yineledi ve haberi yapan CNN muhabiri Natasha Bertrand’ın işten çıkarılmasını talep ettiğini yazdı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de X hesabından haberlere yansıyan değerlendirmenin “tamamen yanlış” olduğunu belirterek, “Yüksek saklılık derecesinde olan bu rapor istihbarattan isimsiz ve alt düzeyde misyon yapan bir zavallı tarafından sızdırıldı” tabirlerini paylaştı.
NATO doruğu için Lahey’de bulunan Savunma Bakanı Pete Hegseth ise kelam konusu raporun “güvenilirliği düşük bir ön kıymetlendirme olduğunu” vurgulayarak, raporun sızdırılmasının gerisinde siyasi emeller olduğunu ve sızdıran kişinin kimliğini tespit etmek için FBI tarafından soruşturma başlatıldığını söyledi.
CIA: TESİSLER ÖNEMLİ HASAR GÖRDÜ
Bu ortada Trump ve Beyaz Saray’a dün ABD İstihbaratı CIA yöneticisi John Ratcliffe de katıldı ve tesislerin önemli oranda ziyan gördüğünü açıkladı. Trump’ın Ortadoğu Özel temsilcisi Steve Witkoff da sızıntıyı “vatan hainliği” olarak tanımladı. Trump bahisle ilgili değerlendirmelerine Lahey’deki NATO doruğunda de devam etti.
İran tesislerine yönelik hücumları 2’nci Dünya Savaşı’nın sonunda Japonya’nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine atılan atom bombalarına benzeten Trump, “Hiroşima ve Nagazaki’yi örnek vermek istemiyorum ancak (bu saldırı) temelde birebir işe yaradı. Savaşı bitirdi” tabirlerini kullandı. Trump ayrıyeten İsrail’in Fordo nükleer tesisine hücumlardan sonra istihbarat casusları yollayarak denetim ettiğini ve tesisin “tamamen ortadan kaldırıldığını” söylediklerini kaydetti. İsrailli güvenlik kaynakları, Trump’ın kelamını ettiği üzere bir istihbarat operasyonundan haberdar olmadıklarını aktardı.
‘İRAN’I BOMBALA’ ŞARKISINI PAYLAŞTI
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından İran’a hücumlarla ilgili tuhaf bir paylaşım da yaptı. B-2 bombardıman uçaklarının yer aldığı bir görüntünün art planında Vince Vance ve The Valiants’ın 1980’de çıkardığı “İran’ı bombala” müziği çaldı. Müzikte, “İran’ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran’ı bombala. Ülkemiz bir pay kapıldı. Hakikaten tepeye ulaştı öfke, İran’ı bombala” kelamlarının yanı sıra “(İran lideri Ayetullah Ali Hamaney) Ayetullah’a söyleyin, ‘Seni tabuta koyacağız!’” üzere tabirler yer alıyor.
İSRAİL: BİRKAÇ YIL GERİLETTİK
İsrail ordu sözcülerinden Tuğgeneral Effie Defrin de dün yayınladığı basın açıklamasında, operasyonun kesin sonuçlarını belirlemek için “çok erken olduğunu” söyledi. Defrin, “İran’ın nükleer programına ve balistik füze programına birkaç yıl gecikmeye neden olacak ölçüde darbe vurduğumuzu söyleyebilirim” dedi.
İRAN: TESİSLER AĞIR HASARLI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Al Jazeera English’e yaptığı açıklamada, İsrail ile 12 gün süren savaş sırasında ABD ve İsrail akınlarında İran’ın nükleer tesislerinin “ağır hasar gördüğünü” söyledi. Bekayi, “Nükleer tesislerimiz ağır hasar gördü, bu kesin, zira İsrailli ve Amerikalı saldırganlar tarafından tekraren taarruza uğradı” dedi.
SICAK BÖLGEDE GÜNDEM YOĞUN
İsrail-İran savaşı 12 gün sonra sona ererken bölgedeki tansiyon yüksek bir halde seyretmeye devam ediyor. İşte bölgeden gelen son gelişmeler.
NETANYAHU’DAN İRAN’A TEHDİT
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkesle son bulan ataklarında İran’ın nükleer programına son verdiklerini argüman etti. Başbakan Netanyahu, X hesabından paylaştığı bildiride, İran’a nükleer programını sürdürmesi halinde tekrar saldıracakları tehdidinde bulundu. Netanyahu, “İran nükleer silaha sahip olamayacak” sözünü kullandı.
İRAN: ‘DİPLOMASİYE YAKINIZ’
İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Amir Said İravani, İsrail ve ABD’nin İran’ı kelamda “koşulsuz teslimiyete zorlayacağı” ve nükleer programından büsbütün vazgeçireceği tarafındaki beklentilerinin başarısız olduğunu belirterek, “Bugün diplomasiye her zamankinden daha yakınız” dedi. Öte yandan NATO Başkanlar Tepesi için Lahey’de bulunan ABD Başkanı Donald Trump, “Tarihi bir ateşkes sağladık. İran’a harika bir operasyon yaptık. İran’la önümüzdeki hafta konuşacağım. Tahminen bir muahede yapabiliriz” dedi.
NÜKLEER İŞBİRLİĞİ ASKIYA MI ALINACAK
İran Meclisi’nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğini askıya alan yasa tasarısını kabul ettiği bildirildi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “İran Atom Enerjisi Kurumu, nükleer tesislerimizin güvenliği tam olarak sağlanana kadar, UAEA ile iş birliğini askıya alıyor. Saldırıyı en ufak bir formda bile kınamayı reddeden Ajans, memleketler arası güvenilirliğini zedeledi” dedi. Yasa tasarısının yürürlüğe girmesi için İran Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin onayı gerekiyor.
O KUMANDAN HALBUKİ ÖLMEMİŞ
İsrail’in 13 Haziran’daki ataklarında hayatını kaybettiği sav edilen İran İhtilal Muhafızları Ordusu’na bağlı Kudüs Gücü Kumandanı Tümgeneral İsmail Kaani’nin Tahran’da düzenlenen şovlara katıldığı görüldü. İran resmi haber ajansı IRNA, İsrail atağında Kaani’nin de öldüğünü duyurmuştu.
GENERALLER İÇİN TOPLU CENAZE
İran’ın resmi medyası, 12 gün süren savaş sırasında öldürülen üst seviye askeri kumandanlar ve üst seviye bilim insanları için Cumartesi günü başşehir Tahran’da devlet merasimi düzenleyeceğini bildirdi. Öte yandan İsrail’in geçen hafta İran’a düzenlediği taarruzlarda yaralanan Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Kumandanı Tümgeneral Ali Şadmani’nin hayatını kaybettiği doğrulandı.
İRAN’DA 3 İDAM 700 TUTUKLAMA
İran’da ateşkesin yürürlüğe girmesinden bir gün sonra İsrail ismine casusluk yapmakla suçlanan üç kişi idam edildi. Öbür yandan Tahran idaresi, son 12 gün içerisinde İsrail ismine casusluk yaptığından şüphelenilen en az 700 kişinin tutuklandığını bildirdi.
HAVA ALANI AÇILDI
İran’ın doğu ve güneydoğusunda hava alanının dün uçuşlara tekrar açıldığı bildirildi.
