Eurofighter mutabakatı Yunanistan’a sıkıntı oldu: Miçotakis’ten küstah açıklama
Milli Savunma Bakanlığı, 23 Temmuz’da Eurofighter için ön muahedenin imzalandığını bildirdi. Mutabakat, Ulusal Savunma Bakanlığının (MSB) konut sahipliği yaptığı 17. Memleketler arası Savunma Sanayii Fuarı’nda (IDEF 2025) Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve İngiltere Savunma Bakanı John Healey tarafından imzalandı.
MSB’nin açıklamasında, “Savunma Bakanları bugün ortak bir Mutabakat Zaptı imzalamıştır. Bu doküman, ülkeler ortasındaki alakayı resmîleştirmekte ve Typhoon konusunda tam kapsamlı bir muahedeye bir adım daha yaklaştırmaktadır” denildi.
Almanya hükümeti de Türkiye’ye Eurofighter satışını resmi olarak onayladığını duyurdu. ile bir ortaya gelerek Eurofighter Typhoon kullanıcısı olarak kabulüne ait tam kapsamlı bir muahedeye yönelik Mutabakat Zaptı imzaladı.
Eurofighter’ların satışı dünya basınında geniş yankı uyandırırken, Yunanistan ve İsrail’de peş peşe reaksiyonlara yol açtı. İsrail’de ana muhalefet lideri Yair Lapid, daha evvel Başbakan Binyamin Netanyahu’yu muahedeyi engelleyemediği için eleştirdi. Yunanistan’da ise Başbakan Miçotakis, Eurofighter’ların Atina hükümetine karşı kullanılmaması için garanti verilmesini talep etti.
Eurofighter konsorsiyumu, yılda 14 jet üretebiliyor ve kapasitesini yıllık 20 jete çıkarmayı planlıyor. Türkiye’nin sipariş vermesi halinde yıllık üretim kapasitesinin 30’a çıkarılmasının gerekeceği kaydedildi.
TÜRKİYE’NİN SAFE SAVUNMA FONUNA ERİŞİMİNİ ENGELLEMEYE KALKIŞACAK
AFP’nin haberine nazaran, Miçotakis, Ankara’nın silahların Atina’yı maksat almayacağına dair garanti vermemesi halinde Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) savunma fonuna erişimini engellemeye kalkışacağını bildirdi. Türkiye ve Yunanistan, periyot devir Ege Denizi’ndeki uyuşmazlıklar nedeniyle karşı karşıya geliyor.
Türkiye, AB’nin 150 milyar euroluk Avrupa Güvenlik Aksiyon Planı (SAFE) kapsamında AB savunma sanayi finansmanı ve ortak tedarik programlarına teknik olarak erişim hakkına sahip.
Miçotakis, muahede haberinin memleketler arası basına yansımasının akabinde bir açıklama yaparak, Türkiye’nin Eurofighter’ları Ege Denizi’nde Yunanistan’a karşı kullanması halinde, Ankara’nın SAFE savunma planına katılmasının önüne geçmek için çalışacağını belirtti.
Miçotakis’in mayıs ayında Almanya’ya gerçekleştirdiği ziyarette de Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’e Eurofighter’ların satışını veto etmesi için baskı yaptığı öne sürülmüştü.
‘OYBİRLİĞİ GEREKİYOR’
Skai TV’ye konuşan Miçotakis, Türkiye’nin SAFE fonlarına erişebilmesi için AB’nin 27 üyesinin de onayının gerektiğini vurgulayarak, “(Fonlara erişim hakkı tanınması için) Oybirliği gerekiyor. Yunanistan buna (Türkiye’nin fonlara erişimine) müsaade vermeyecek” tabirlerini kullandı.
Türkiye, uzun müddettir Yunanistan’ı Ege’deki karasularını tek taraflı olarak genişletmeye kalkışmaması konusunda uyarıyor.
Miçotakis’in açıklaması, Almanya’nın Türkiye’ye Eurofighter savaş uçağı teslimatını onayladığını duyurmasından birkaç saat sonra geldi. Almanya, İngiltere, İtalya ve İspanya’dan oluşan Eurofighter konsorsiyumu, Türkiye’nin 40 adet savaş uçağı almasına yönelik görüşmelerin sürdüğünü bildirmişti.
DPA haber ajansında yer alan habere göre, İngiltere Savunma Bakanı Healey, milyarlarca sterlinlik potansiyele sahip olan muahedeyi “önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
‘TÜRKİYE SAVUNMA ENDÜSTRİSİ GÜÇLÜ, BÜYÜK BİR ÜLKE’
Miçotakis, Yunanistan’ın gerekli görmesi halinde Türkiye’nin SAFE fonlarına erişimini engelleyebileceğini fakat Eurofighter mutabakatını direkt engelleyemeyeceğini lisana getirdi.
Miçotakis, bununla birlikte birtakım kurallar öne sürebileceklerini sav ederek, şu sözleri kullandı:
“Türkiye savunma endüstrisi güçlü, büyük bir ülke. Şayet birileri Türkiye’nin rastgele bir savunma ekipmanı satın almasını engelleyebileceğini düşünüyorsa, çok cahildir. Bu türlü bir şey asla olmadı, olamaz da. Lakin, Avrupalı müttefiklerimizi bu uçakların gelecekte nasıl teslim edileceği, potansiyel kullanımı ve desteklenmesi konusunda birtakım şartların olabileceği hakkında bilgilendirebiliriz.”
