Dünyanın güvenliği tehlikede! Amerika palavra üzerine mi İran’ı vurdu?

Dönemin ABD Başkanı George W. Bush, Irak’ı işgal ettikten 6 hafta sonra Mayıs 2003’te San Diego açıklarındaki ABD uçak gemisinde zafer konuşması gerçekleştirdi. Bush, “Görev Tamamlandı” yazılı bir pankartın altında konuşurken işgalin sona erdiğini açıkladı. Bu olay, Amerikan kibrinin bir örneği ve çağdaş tarihin en çok alay edilen konusu oldu.

Bush’un Irak’a yönelik işgal gerekçesinin, yalan üzerine kurulu olduğu da kısa müddette ortaya çıktı. İşgal öncesi, Irak’taki Saddam Hüseyin rejiminin kitle imha silahlarına sahip olduğu ve geliştirmeye niyetlendiği sav edildi. Bush, Saddam Hüseyin rejimini 11 Eylül saldırısını gerçekleştiren El Esas ile ilişkilendirmek için de tekraren teşebbüste bulundu. Gerçekten, kitle imha silahı tezi da Bush’un El Esas ile Saddam Hüseyin rejimi ilişkilendirme eforları da temelsiz çıktı.

The Guardian’da yer alan habere göre, ABD Başkanı Donald Trump, Irak’ın işgalinden 22 sene sonra abartılı ve manipüle edilmiş istihbarata dayalı bilgi ile ABD’yi diğer bir savaşa sürükledi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Tahran idaresinin zenginleştirilmiş uranyum stokunu silahlandırmaya çalıştığını argüman ederek İran’a saldırdıklarını söyledi. Netanyahu, “Durdurulmazsa, İran çok kısa bir müddette nükleer silah üretebilir. Bir yıl içinde de olabilir birkaç ay içinde de olabilir” dedi.

İran’ın üst seviye askeri yetkilileri ve nükleer bilim adamları, İsrail’in akınında hayatını kaybetti. İsrail’in 13 Haziran’da gerçekleştirdiği hücumun akabinde ABD ordusu, 22 Haziran gecesi İran’daki üç büyük nükleer tesisi bombaladı. Fordo, İsfahan, Natanz’daki nükleer tesislere düzenlenen akına ait Trump, “muhteşem bir askeri başarı” açıklamasında bulundu ve tesislerin “tamamen yok edildiğini” söyledi. Trump, maksadının “nükleer tehdidi” durdurmak olduğunu açıklamasına ekledi.

İRAN, NETANYAHU VE TRUMP’IN SAV ETTİĞİ ÜZERE ACİL BİR TEHDİT OLUŞTURUYOR MU?

ABD istihbarat yetkilileri ve Birleşmiş Milletler’in Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile bağımsız nükleer uzmanları, İran’ın silah seviyesine yakın uranyum zenginleştirdiği lakin nükleer silah üretmek için adım attığına dair hiçbir ispat bulunmadığını belirtti.

ABD ulusal istihbarat yöneticisi Tulsi Gabbard, Kongre’ye, ABD istihbarat kurumlarının “İran’ın nükleer silah üretmediğini değerlendirmeye devam ettiğini” söyledi. Gabbard, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in “2003 yılında askıya aldığı nükleer silah programını onaylamadığını” vurguladı.

Gabbard ayrıyeten, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun “en yüksek seviyede” olduğunu ve “nükleer silahı olmayan bir ülke için eşi görülmemiş düzeyde” olduğunu söyledi.

İran’ın geliştirdiği uranyumdan nükleer silah üretmemesinin sebebi, Trump’ın 2018’de, 2015’te Tahran ile altı dünya gücü ortasında müzakere edilen İran nükleer muahedesinden ABD’yi tek taraflı olarak çekmesi oldu. ABD ile yaptığı mutabakat kapsamında İran, milletlerarası yaptırımların hafifletilmesi karşılığında uranyum zenginleştirmesini sınırlamayı kabul etti.

İran, dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın imzaladığı muahedenin Trump tarafından fesih edilmesinden birkaç yıl sonra uranyumu %60 saflığa kadar zenginleştirmeye başladı.

Yine de UAEA, geçen ay yayınladığı bir raporda, Tahran’ın etkin olarak bir silah programı geliştirdiğine dair hiçbir ispat bulamadığını belirtti. Raporda “devam eden, beyan edilmemiş ya da yapılandırılmış bir nükleer program olduğuna dair sağlam bir delil bulunmamaktadır” denildi.

Fox News’te 15 Haziran’da yayınlanan bir haberde, “Elimize geçen ve ABD ile paylaştığımız istihbarat, İranlıların uranyumu silah haline getirmek için bilinmeyen bir plan üzerinde çalıştıklarını çok net bir formda ortaya koyuyordu. Çok süratli ilerliyorlardı. Muhtemelen bir yıl içinde nükleer silah elde edeceklerdi ve test kademesine başlayacaklardı” tabiri yer aldı.

 ABD saldırısının akabinde Fordo nükleer tesisinin uydu görüntüsü

NETANYAHU’NUN İDDİALARI

Stockholm Memleketler arası Barış Araştırmaları Enstitüsü, İsrail’i dünyanın dokuz nükleer silahlı ülkesinden biri olarak tanımladı ve şu anda 90 savaş başlığına sahip olduğunu öne sürdü.

İsrail, nükleer silah cephaneliğine sahip olduğunu kabul etmezken aksini gösteren tüm ispatlara karşın Netanyahu, İran’ın nükleer silah üretmek için ivedi ettiğini ısrarla savunmaya devam etti.

Netanyahu’nun ısrarlı açıklamaları ile ABD’nin Irak’ı işgalinden evvel Bush idaresi tarafından yayılan istihbarat, İran’a yönelik saldırlar ile benzerlik gösterdi.

Netanyahu, Bush’un ulusal güvenlik danışmanı Condoleezza Rice’ın Irak rejiminin nükleer silahları ne kadar süratli elde edebileceği konusunda “her vakit bir belirsizlik olacağını” söylemesine karşın Bush idaresine Irak’a saldırması için baskı yaptı. Eylül 2002’de ABD Kongresi’nde konuşan Netanyahu, “Saddam’ın nükleer silah geliştirmeye çalıştığı ve bu istikamette ilerlediği konusunda hiçbir kuşku yok. Saddam nükleer silahlara sahip olduğunda, terör ağı da nükleer silahlara sahip olacak” tabirini kullandı.

Netanyahu, Irak’ın her yerine gizlenebilecek “çamaşır makinesi büyüklüğünde santrifüjlerde” nükleer yakıt üretebileceğini argüman etti ve “Saddam rejimini ortadan kaldırırsanız, bunun bölgeye çok büyük olumlu yansımaları olacağını garanti ederim” dedi.

1992 milletvekili seçilen Netanyahu, o günden bugüne kadar tekraren İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesine “üç ila beş yıl” uzaklıkta olduğunu söyledi.

Netanyahu, 27 Eylül 2012 tarihinde BM genel merkezinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Konseyi’nin 67. oturumunda yaptığı konuşmada İran’ın nükleer emellerine ait kaygılarını lisana getirirken hazırladığı görseli gösteriyor

TRUMP SAVAŞ DEĞİLSE NE BAŞLATTI?

Trump, İran’ın nükleer tesislerine yönelik akının akabinde bu akınların savaş başlatmayı amaçlamadığını ve ABD’nin İran’da rejim değişikliği yapmaya çalışmadığını belirtti.

ABD Lider Yardımcısı JD Vance, hücuma ait yaptığı açıklamada “İran’la savaş halinde değiliz. İran’ın nükleer programıyla savaş halindeyiz” dedi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da konuşurken “Bu hücum, rejim değişikliği ile ilgili değildi. Olmayacak da” sözünü kullandı.

Açıklamaların akabinde Trump, toplumsal medya hesabında İran’a yönelik “Neden rejim değişikliği olmasın? Şayet mevcut İran rejimi, İran’ı tekrar büyük yapamazsa” dedi ve Tahran’da yeni bir liderlik görmek istediğini ima etti.

İran’da halk, dini başkan Ayetullah Ali Hamaney için dayanak gösterisi düzenliyor

ABD merkezli medya kurulu CNN’de yer alan tahlilde, ABD’nin Orta Doğu’daki hükümetleri devirme uğraşları İran’ın çok ötesine uzandığı vurgulandı.

Analize nazaran, ABD ve İngiliz istihbaratları 1950’lerde, ülkenin petrol rezervlerini kamulaştıran İran’ın demokratik olarak seçilmiş lideri Başbakan Muhammed Musaddık’a karşı bir darbeyi tetiklemeye yardımcı oldu. CIA, bu olaydaki rolünü lakin on yıllar sonra kabul etti.

ABD, 1979 İran İhtilali’nde devrilene kadar Şah Muhammed İstek Pehlevi’yi İran’ın şahı olarak destekledi. Bu ihtilal, ülkeyi bugünkü haline dönüştürdü.

Iraklılar, devrik önder Saddam Hüseyin’in heykellerini yıkıyor

11 Eylül terör hücumlarının akabinde ABD, Afganistan’daki Taliban’ı devirdi. Yirmi yıl sonra ABD, ülkenin denetimini Taliban’a geri verdi. Bu plan birinci olarak Trump’ın birinci periyodunda ortaya atıldı, fakat Lider Joe Biden tarafından kesinleştirildi.

DÜNYAYI TEHLİKEYE ATTI

CNN muhabiri Fareed Zakaria, ABD’nin İran’a yönelik saldırısının dünyayı daha az inançlı hale getireceği ihtarında bulundu.

Zakaria, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemenin tek yolunun diplomasi olduğunu vurguladı ve “ABD saldırısı, İran’ın nükleer silahlardan arındırılmasını sağlamaz” dedi.

İran Atom Enerjisi Kurumu tarafından servis edilen İran’ın merkezindeki Natanz uranyum zenginleştirme tesisinde bulunan santrifüj makineleri fotoğrafı, 5 Kasım 2019

Saldırıya ait konuşan Zakaria, “İran’ın direniş ekseninin zayıflatılması için İsrail’in bir yılı aşkın müddettir devam ettirdiği kampanyasının doruk noktasıydı. Taarruzun yarattığı hasarın önemli olduğunu varsaysak bile, uzmanlar İran’ın nükleer programının sırf bir ila iki yıl kadar geriletildiğini kestirim ediyor. Buna karşılık, 2015 yılında gerçekleştirilen muahede ile İran’ın nükleer programı on ila on beş yıl müddetle denetim altında tutuldu” değerlendirmesinde bulundu.

Zakaria, İran’ın artık daha fazla İsrail yahut ABD saldırısına açık olduğu manasına geldiğinin altını çizdi ve Tahran idaresinin 2015’te Obama idaresinin istediğinden çok daha fazla bir biçimde müzakereyi tercih etmesi gerektiğini savundu.

Zakaria, değerlendirmesine şu sözler ile devam etti:

“ABD’nin düzenlediği tek taraflı askeri aksiyonlar hafife alınmamalıdır. Washington yaptığında alkışlamak kolay. Pekala Çin benzerini yaptığında ne hissedeceğiz? Rusya, Ukrayna’da birebirini yaparsa ne düşüneceğiz? Bugün, çağdaş tarihin en uzun barış ve istikrar periyodunu dünyanın büyük ülkeleri ortasında yaşıyoruz. Bu barış, ticaret ve seyahatin global iktisadının ve milliyetçi rekabetlerin nükleer savaşla sonuçlanmadığı bir dünyanın inşasına imkan sağladı. Nükleer silahların geliştirilmesini önlemek gayesiyle düzenlenen taarruzların hudut aşmasına karşı uyarıyorum. ABD’nin atakları, öteki güçlü devletlerin de her vakit “iyi nedenlerle” kuralları çiğnemeye karar vermelerine ve düynada milletlerarası kaosa neden olabilir.”