Birleşmiş Milletler üyesi 193 ülkeden 147’si Filistin devletini tanıyor
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik taarruzları ve uyguladığı abluka nedeniyle bölgede yaşanan insanlık felaketi tepe noktasına ulaşırken Tel Aviv idaresi üzerindeki milletlerarası baskı da artıyor.
Ülkeler, İsrail’in Gazze Şeridi’ne hücumlarını durdurması ve neden olduğu insanlık felaketinin son bulması için bağımsız Filistin devletini tanıma kararını memleketler arası baskı aracı olarak kullanıyor.
BM üyesi 9 ülke, 7 Ekim 2023’ten sonra Filistin devletini resmi olarak tanıma kararı aldı. Bu 9 ülkeyi Barbados, Jameika, Trinidad ve Tobago, Bahama Adaları, İrlanda, Norveç, İspanya, Slovenya, Ermenistan ve Meksika oluşturuyor.
FRANSA, İNGİLTERE, KANADA VE MALTA’NIN DA FİLİSTİN DEVLETİNİ TANIMASI BEKLENİYOR
Gazze’de “açlık” nedeniyle kitlesel ölümlerin başladığı süreçte, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin eylüldeki BM Genel Konseyi’nde Filistin devletini tanıma kararını açıklayacağını duyurdu.
Macron’un duyurusundan günler sonra İngiltere’den de tıpkı tarafta bir açıklama geldi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, “İsrail’in muhakkak şartları yerine getirmemesi ve Gazze’de ateşkesi kabul etmemesi” durumunda eylülde Filistin devletini tanıyacaklarını bildirdi.
Son açıklama ise dün Kanada ve Malta’dan geldi. İki ülke de eylülde yapılacak BM Genel Şurası’nda Filistin’i “bağımsız devlet olarak” tanıyacaklarını açıkladı.
Ayrıca, dün 15 ülke, “New York Çağrısı” ile İsrail-Filistin sıkıntısında iki devletli tahlile olan “sarsılmaz bağlılıklarını” vurgulayarak, Filistin devletini şimdi tanımamış yahut tanıma tarafında olumlu görüş bildirmemiş devletleri bu istikamette adım atmaya çağırdı.
Bu ülkelerden İspanya, Finlandiya, İzlanda, İrlanda, Norveç ve Slovenya Filistin devletini daha evvel tanıdıklarını açıklarken Andorra, Avustralya, Kanada, Fransa, Lüksemburg, Malta, Yeni Zelanda, Portekiz ve San Marino’nun şimdi resmi olarak Filistin’i tanıma kararı almadığı biliniyor.
Halihazırda 193 üyesi bulunan BM’de 147 ülke Filistin’i bağımsız devlet olarak tanıyor. Kelam konusu ülkelerin taahhüt ettikleri üzere eylülde resmi adım atmaları durumunda, Filistin devletini tanıyan BM üyesi ülke sayısının 150’yi aşması bekleniyor.
NATO’ya üye 32 ülkeden 14’ü, G20 ülkelerinin ise 10’u Filistin devletini tanıyor.
İNGİLTERE VE FRANSA’NIN KARARI DEĞERLİ GÖRÜLÜYOR
Filistin’in bağımsızlığını tanıyacağını açıklayan 4 ülkeden İngiltere ve Fransa’nın kararı Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK) daimi üyesi olmaları nedeniyle öne çıkıyor.
ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin olmak üzere 5 daimi üyesi bulunan BMGK’da, Rusya ve Çin bağımsızlık ilanından birkaç gün sonra Kasım 1988’de Filistin’i tanıyan birinci ülkelerden olmuştu.
Fransa ve İngiltere’nin kararının resmileşmesi durumunda, BMGK’da Filistin’i devlet olarak tanıyan ülke sayısının 4’e yükselecek olmasının, Filistin-İsrail sorununda İsrail’in aleyhine yapılan oylamalarda ret oyu kullanarak karar çıkmasını engelleyen ABD üzerinde bir baskı oluşturabileceği varsayım ediliyor.
ABD, BMGK’da daimi üye olmasından kaynaklı veto hakkını kullanarak gözlemci statüsünde olan Filistin devletinin tam üyeliğine de mahzur oluyor.
TÜRKİYE, FİLİSTİN’İN BAĞIMSIZLIĞINI BİRİNCİ GÜN TANIDI
Dönemin Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat’ın 15 Kasım 1988’de ülkesinin bağımsızlığını ilan etmesinin akabinde, Filistin devletini tıpkı gün tanıyan ülkelerden biri de Türkiye oldu.
Türkiye ve 12 ülke, Filistin devletini ilan edildiği gün tanırken o günden bugüne milletlerarası alanda dayanağını sürdürdü.
FİLİSTİN DEVLETİNİN TARİHÇESİ
BM üyesi 147 ülkenin tanıdığı, bir birçoklarının da tanımaya hazırlandığı Filistin devletinin toprakları hâlâ İsrail işgali ve ablukası altında bulunuyor.
Osmanlı İmparatorluğu’nun 400 yıl boyunca karar sürdüğü tarihi Filistin toprakları Aralık 1917’de İngiliz işgaline girdi. Milletler Cemiyeti Sözleşmesi’ne nazaran, bağımsızlığı ileride tanınmak üzere süreksiz olarak Manda sistemine giren Filistin’in bağımsızlığı teslim edilmedi.
Daha sonra kurulan BM, 29 Kasım 1947’deki kararıyla tarihi Filistin topraklarının bölünmesine ait tasarıyı kabul etti ve Filistin topraklarının yüzde 55’i kurulacak İsrail devletine, yüzde 45’i ise Filistin’e bırakılacaktı.
İsrail, 14 Mayıs 1948’de bağımsızlığını ilan etmesinin akabinde başlayan Arap-İsrail savaşı sonrasında başta Batı Kudüs olmak üzere BM kararının dışında yer alan kimi toprakları da işgal etti.
Bu işgalin akabinde tarihi Filistin topraklarının yüzde 68’i İsrail’de kalırken bununla da yetinmeyen Tel Aviv idaresi, 5 Haziran 1967’de başlattığı ve “Altı Gün Savaşı” olarak tarihe geçen muharebenin akabinde Filistin topraklarının geri kalanı olan Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ni de işgal etti.
Bağımsız Filistin’e ulaşmak için çok sayıda kümenin verdiği gayretin sonunda 2 Haziran 1964’de kurulan ve pek çok Filistinli örgütü tek çatı altında toplayan Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), 15 Kasım 1988’de bağımsız Filistin devletinin kurulduğunu ilan etti.
Buna rağmen, BMGK’nın İsrail’i işgal ettiği topraklardan çekilmeye çağıran 22 Kasım 1967 tarihli 242 sayılı kararına nazaran Filistin toprakları olan Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze hâlâ İsrail işgali altında tutuluyor.
