Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Belçika’nın başşehri Brüksel’de İsrail’le Paydaşlık Mutabakatı’nın ana gündem hususlarından olduğu AB Dışişleri Bakanları Toplantısı sürerken mevzuya ait toplumsal medya hesabı X üzerinden açıklamalarda bulundu.
AB Dış Alakalar ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın dünkü AB-Güney Komşuluk Bölgesi Bakanlar Toplantısı’nı “tarihi” olarak nitelendirmesine reaksiyon gösteren Albanese, asıl tarihi gelişmenin “İsrail’in işgalinin ve apartheidının ortadan kalkmasına yol açacak toplantı” olacağını söz etti.
Albanese, AB’nin yasal olarak İsrail’le İştirak Mutabakatı’nı askıya almakla “yükümlü” olduğunu vurgulayarak Tel Aviv’in insan haklarını ihlal edip etmediğini tartışmanın “gereksiz ve gülünç” olduğunu, bu mevzunun Memleketler arası Adalet Divanı ve çok sayıda BM kuruluşu tarafından karara bağlandığını belirtti.
Yeni araştırmaların AB’yi yalnızca İsrail’in en büyük ticaret ortağı değil, tıpkı vakitte en büyük yatırım ortağı olarak tespit ettiğini aktaran Albanese, Tel Aviv’le Paydaşlık Mutabakatı’nı askıya alması için Birliğe davet yaptı.
SOYKIRIMLA İRTİBATLI BİR İKTİSATLA TİCARETİ SÜRDÜRMEK “SUÇ ORTAKLIĞI”
Albanese, AB’nin 2023-2024 yıllarında İsrail’e yaptığı ihracatın 1,2 milyar avro arttığını ve bunun sona ermesi gerektiğini belirterek “İşgal, apartheid ve soykırımla ayrılmaz biçimde irtibatlı bir iktisatla ticareti sürdürmek cürüm iştirakidir. Milletlerarası hukuk sisteminin çöküşünü onaylamak manasına gelir.” sözlerini kullandı.
AB’nin Filistin ve kendi halklarına karşı “ahlaki ve türel başarısızlığının” ortada olduğunu kaydeden Albanese, AB’nin bugün “bu dehşetli lekeyi derinleştirmek ya da Birliğin temsil ettiğini sav ettiği kıymetlere nihayet sahip çıkma” ortasında seçim yapacağını belirtti.
AB üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, işgal altındaki Filistin topraklarında insan haklarını ihlal ettiği tespit edilen İsrail’e karşı mümkün yaptırımları tartışmak üzere, Belçika’nın başşehri Brüksel’de toplandı.
AB, kamuoyundan yükselen davetlerin akabinde Hollanda’nın teklifi üzerine, 20 Mayıs’ta İsrail ile Paydaşlık Mutabakatı’nı “insan haklarına ve memleketler arası hukuka uyma” kaidesi kapsamında incelemeye almıştı.
AB Dış Münasebetler ve Güvenlik Siyaseti Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın, İsrail ile İştirak Mutabakatı’nı incelemesinin akabinde 23 Haziran’da yaptığı “İnceleme çok açık, (Gazze’deki) durumu güzelleştirmeliyiz ve İsrail ikinci maddeyi (insan hakları şartı) ihlal ediyor.” formundaki açıklaması, bugünkü AB Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda ana gündem hususlarından birini oluştururken Birliğin bu hususta hangi aksiyon yolunu izleyeceği merak ediliyor.
Oy birliği gerektirdiği için mutabakatın büsbütün askıya alınması beklenmese de özgür ticaret, araştırma, teknoloji, kültür ve siyasi diyalog üzere başka başlıkları içeren mutabakatın nitelikli çoğunluk gerektiren kararlarının askıya alınması mümkün.
İspanya, İrlanda ve Slovenya, Paydaşlık Muahedesi’nin askıya alınmasını desteklerken Almanya, Avusturya, Çekya ve Macaristan’ın ortalarında bulunduğu kimi ülkelerin buna karşı çıktığı biliniyor.
