Onlarca ülkeden üst seviye diplomat ve hükümet yetkilileri, İsrail-Filistin çatışmasına tahlil olarak iki devletli formülü teşvik etmek gayesiyle New York’taki BM Genel Merkezi’nde bir ortaya geldi. Pazartesi günü başlayan ve bugün sona erecek olan konferans ABD ve Fransa ortasındaki çatlağı derinleştirdi. Geçen hafta da Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron eylül ayında BM Genel Kurulu’nda Filistin’i tanıyacaklarını açıklamış, başta ABD olmak üzere İsrail de bu karara reaksiyon göstermişti. Halihazırda yaklaşık 145 ülke Filistin’i devlet olarak tanıyor.
RİYAD’DAN İSRAİL’E RET
‘Filistin Sorununa Barışçıl Tahlil Bulunması ve İki Devletli Tahlilin Hayata Geçirilmesi’ konusundaki konferans, toplantının eş başkanlığını üstlenen Fransa ve Suudi Arabistan’ın dışişleri bakanları Jean Noel Barrot ve Faysal bin Ferhan ile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in hitaplarıyla başladı. Suudi Bakan bin Ferhan, “Filistin Devleti kurulmadan, ülkesinin İsrail ile bağ kurmayacağını” belirtti.
Fransız Bakan Barrot Fransa’nın Filistin devletini tanıma kararının başka Batılı ülkelere de tıpkı kararı almaları istikametinde “ivme” kazandırabileceğini söyledi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de, “Filistinliler için devlet kurma bir ödül değil, bir haktır. Bu hakkın inkarı, dünyanın dört bir yanındaki aşırılık yanlılarına verilmiş bir armağan olur” dedi.
İNGİLTERE DE TANIYACAK
Bu ortada İngiltere Başbakanı Keir Starmer da dün yaptığı açıklamada, İsrail’in belli şartları yerine getirmemesi halinde, ülkesinin eylülde Filistin devletini tanıyacağını söyledi.
İngiltere Başbakanı Starmer açıklamasında şunları söyledi: “İsrail hükümeti Gazze’deki fecî durumu sona erdirmek için ateşkesi kabul edecek ve iki devletli tahlil ihtimalini canlandıracak, uzun vadeli sürdürülebilir barış taahhüdünde bulunacak somut adımlar atmadığı takdirde, İngiltere’nin eylülde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Filistin devletini tanıyacağını teyit edebilirim.”
TÜRKİYE’DEN FİLİSTİN ÇAĞRISI
DIŞİŞLERİ Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz, bölgedeki gelişmeler ve insani durum hakkında Filistin konferansında konuşma yaptı. Fransa’nın Filistin’i tanıma tarafındaki açıklamasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Yılmaz, diğer ülkelerin de kısa mühlet içinde Fransa’yı takip etmesini umduklarını söz etti. Yılmaz, “Filistin devletinin önündeki en büyük pürüz devam eden işgaldir” dedi. Gazze’nin yanı sıra, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki elim olaylara değinen Bakan Yardımcısı, “Filistin ulusu olmadan bir Filistin devleti tasavvur edemeyiz. İki devletli tahlilin hayata geçirilmesi, Filistin devletinin tanınması ve BM’ye tam üye olarak kabul edilmesi önceliğimiz olmalı” dedi.
Bilgi notu: Toplantıya 193 BM üye ülkesinin tamamı davet edilirken ABD ve İsrail boykot kararı aldı.
