8.8’lik sarsıntı yaşanırken konutta huzur içinde uyuyordu, bir anda kendini okyanusun ortasında buldu! ‘Hiçbir şey kalmamıştı’

Takvimler 27 Şubat 2010’u gösteriyordu. Pedro Niada, Şili’nin 600 kilometre açığında bulunan Robinson Crusoe Adası’ndan San Juan Bautista köyünde yapılan yaz sonu şenliklerinin yorgunluğunu şimdi üzerinden atamamıştı.

Niada, saat 04.30 sıralarında birdenbire uyandı. Güya konutunun yakınlarına bir göktaşı düşmüş, bütün binayı temelinden oynatmış ve havaya uçurmuş üzereydi. Niada, merdivenlerden aşağı iki basamak inip ayakları suya girdiğinde konutun batmakta olduğunu anladı.

Olan bitene mana veremiyordu. Elleriyle inşa ettiği 12 yataklı pansiyon El Pez Volador (Uçan Balık) yana mı yatmıştı? Neden dışarıdan şelale sesine emsal bir ses geliyordu?

Uyku mahmurluğuyla perdeyi aralayıp camdan dışarı bakan Niada, adanın evinden 90 metre uzakta olduğunu gördü. Niada o an gerçeği anladı. Dev bir dalga binayı olduğu yerden söküp Güney Pasifik Okyanusu’nun ortasına atmıştı.

Niada, “Tsunaaaamiiii!” diye bağırdı.

Niada’nın Arjantinli eşi Fabiana Persia, 7 yaşındaki oğulları Dante ve 3 yaşındaki kızları Luz tıpkı yatakta uyuyordu. Persia gecenin köründe eşek latifesi kaldıracak durumda olmadığından “Deli misin?” diye azarladı Niada’yı. Niada’nın çığlık çığlığa “Tsunami dalgası!” demesiyle Persia da durumun ciddiyetini anladı.

Yataktan kalkan bayan perdeyi açtı. Tam o sırada pencereye bir kano çarptı. O esnada konut batmaya devam ediyordu. Camdan dışarı bakan Niada ve Persia, girdabın içine çekilen balıkçı teknelerini, fileleri ve meskenleri gördü. Denize sürüklenen insanların çığlıkları geceyi yarıp suyun sesini bastırıyordu.

Suyun altından tuhaf bir ışık yükseliyordu. Suyla temas ettiğinde ışığı yanan can yelekleri tabandan üst hakikat bir ışık huzmesi yayıyordu. Meskenlerden çıkan gaz tüpleri evvel suyun üzerinde tıslıyor, boşaldıktan sonra da tabana çöküyordu.

BALIKÇI TEKNESİ KURTULUŞLARI OLDU

O sırada El Pez Volador’da kalan konuklardan biri harekete geçti. Matthew Westcott isimli bu adam, kısa mühlet evvel boşanmış ve bir değişiklik olsun diye Juan Fernandez Adaları olarak bilinen bu takımadaya gelmişti. Denizcilik konusunda deneyimli olan Westcott, olan biteni daha uygun görebilmek için bir pencereyi zorlayıp açtı ve birkaç dakika içinde bir kaçış planı yaptı.

45 metre ötede ufak bir balıkçı teknesi bulunuyor ve meskenle tıpkı tarafa gerçek sürükleniyordu. Westcott Niada’ya, bahtını deneyip molozların ortasında yüzmeye çalışacağını söyledi. Teknenin kurtuluşları olabileceğini düşünüyordu.

Gerçekten de Westcott, 2 dakika sonra tekneye çıkmayı başarmıştı. Akabinde Niada pencereye tırmandı ve Persia’da Luz’u kucağına vermesini istedi. Bir koluyla kızını bir başının üstünde tutup öteki koluyla tekneye yüzen Niada, bir yandan da suyun üzerindeki molozların kendilerine çarpacağından kaygı ediyordu.

Kızını Westcott’a teslim ettikten sonra bu kere Dante’yi almak için konuta döndü Niada. Lakin Persia, boynuna tutunmuş olan oğlunu bırakmaya niyetli değildi. Anneyle oğlu ayırabilecek bir güç yoktu. Bu nedenle üçü birlikte yüzdü tekneye. Elleriyle suda yüzen kol ve odun modüllerini temizleyip önlerini açmaya çalışan Niada, boğulan komşularının yardım çığlıklarını da duyuyordu.

Tekneye vardıklarında Persia, Dante’yi Westcott’a teslim etti. Akabinde evvel kendisi birkaç saniye sonra da Niada tekneye atladı. O anda tekne bir girdaba yakalanıp dönmeye başladı. Akıntı tekneyi yüksek bir dalganın üzerine taşıdı, dalga da tekneyi karaya attı.

“HİÇBİR ŞEY KALMAMIŞTI”

Kayalarla kaplı bir sahildelerdi artık ve kısa müddetliğine de olsa sudan uzaklaşmışlardı.

Ancak herkes donup kalmıştı. Ta ki Dante “Baba, artık, baba!” diyerek Niada’yı sarsana dek. Birkaç saniye içinde beşi de tekneden atlayıp denizden uzağa hakikat koşmaya başladı. Kıyıda bulunan ve hayatta kalanları sudan çıkarmaya çalışan bir küme, Niada ve ailesini görünce “Koşun! Koşun!” diye bağırmaya başladı.

Arkalarından yaklaşan yeni bir dalganın sesi geliyordu. Tsunamiye uykuda yakalandığı için çıplak ve yalınayak olan Niada, Dante’yi kucağına alıp yerdeki çivilere ve kırık camlara aldırmadan koşmaya başladı. Persia da Luz’u kucağına almış eşinin bir adım gerisinden geliyordu. Yerler kayıyordu. Kıyıdakilerin de yardımıyla ilerleyip 100 metre tırmanmayı başardılar. O anda kıyıya büyük bir dalga daha vurdu.

The Guardian’a konuşan Niada, “Tepede içinde birkaç modül eşya olan bir kulübemiz vardı. Oralar tsunami’den eklenmemişti. Çocukları giydirip uyuttuk. Biz hiç uyumadık. Sabah olup gün ağardığında olan biteni görebildik. Hiçbir şey kalmamıştı. O vakit insanların öldüğünü anladık” dedi.

DEPREMİ HİÇ HİSSETMEMİŞLERDİ

Acil durum radyo ve telefon sistemleri devreye girince, Şili kıyılarında yüzlerce kilometrelik alanı etkileyen ve 525 kişinin vefatına yol açan sarsıntının haberi de geldi. Anakara 3 dakika boyunca sallanmıştı. Lakin San Juan Bautista adasının 700 sakini en ufak bir sarsıntı hissetmemişti.

Richter ölçeğine nazaran 8.8 büyüklüğündeki zelzele, bilinen en büyük altıncı zelzele olarak tarihe geçti. Sarsıntının tesiriyle oluşan güneydoğu istikametli tsunami dalgaları da adadakileri vurdu.

Dalganın suratının tam olarak ne kadar olduğunu kimse bilmiyor fakat dev dalganın 49 dakika içinde 600 kilometreden fazla alanı kapladığı biliniyor. Persia, zirveden kıyıya hakikat baktığında gözlerine inanamadığını belirterek, “Atom bombası üzereydi. Meskenler doruğun yamacını kabuk üzere kaplamıştı” diye konuştu.

HAYALLERİNDEKİ HAYAT KÂBUSA DÖNÜŞMÜŞTÜ

Adadaki tek köy yaşanmaz hale gelmişti. Her beş meskenden dördü yerle bir olmuştu. Polis karakolu, okul, mezarlık ve tüm devlet daireleri silinip gitmişti. Ada sakinlerinden 16’sı da dalgalar ortasında kaybolmuştu. Herkesin birbirini tanıdığı köyde bu kayıp çok büyük bir yıkıma yol açtı.

Niada, ölenleri arama çalışmalarına katıldı. Cansız vücutlar birden fazla vakit parçalanmış, enkaza karışmış halde bulundu. Kimilerinin kimlikleri lakin parmaklarındaki yüzüklerden ya da üstlerindeki giysi modüllerinden tespit edilebildi. Dört kurbanın cesedi bulunamadı. Onlardan biri de Dante’nin arkadaşlarından biri olan 7 yaşındaki Puntito’ydu.

Niada ve Persia şok içindeydi. Nikahları 11 yıl evvel burada, Cumberland Koyu’nda küçük bir teknede kıyılmıştı. Profesyonel bir dalgıcın oğlu olan Niada, adada daima hayalini kurduğu hayatı yaşıyordu. O da çocukluğundan itibaren daima dalgıç olmak istemişti. Gençken annesinin armağan ettiği su geçirmez fotoğraf makinesi sayesinde iki tutkusunu bir ortaya getirmişti.

Ailece neredeyse suyun altında yaşıyorlardı. 15 yıldır Daniel Defoe’nun ‘Robinson Crusoe’ romanına ilham olmuş bu adalarda turistleri ağırlıyorlardı. Fakat deniz 40 yaşındaki Niada’nın hayatını neredeyse külliyen yutmuştu.

TRAVMAYI ATLATMAK KOLAY OLMADI

10 gün sonra adadan ayrılan Niada şoku atlatabilmiş değildi. Dostlarını, iş yerini, konutunu kaybetmişti. Hiçbir şeyi kalmamıştı.

Depresyon ve travma sonrası gerilim bozukluğu teşhisi alan Niada, ilaç tedavisine başladı. Lakin ilaçlar uyumasını zorlaştırıyor, başını karıştırıyordu. Kâbuslar gören Niada, her gece konutunun battığı hissiyle uyanıyordu.

Ev bulamayışları da Niada’nın depresyonunu güçlendiriyordu. Evvel Niada’nın annesiyle, sonra babasıyla, akabinde da Arjantin’de Persia’nın ailesiyle yaşadılar. Fakat hiçbir yer kendi konutları üzere olmuyordu. Nihayet bir arkadaşları, Şili’nin başşehri Santiago’da bulunan küçük apartman dairesini süreksiz olarak kullanmaları için aileye verince rahat bir nefes aldılar. Niada, “Kendi konutumuz olması kaybettiğim hayatı tekrar kurmanın birinci adımıydı” dedi.

HAYATINDA HİÇBİR HALDE TEHLİKE YOKTU AMA…

Niada yine dalmaya niyetleniyor lakin farklı bir yere gitmek istiyordu. Şili’nin binlerce kilometre kuzeyinde okyanus dalışlarına başladı. Ekvador kıyılarında hayalet vatozlarının fotoğraflarını çekiyordu. Lakin nereye giderse gitsin eşini ya da çocuklarını gerisinde bırakmanın bir risk olduğunu düşünüyor, geri dönememekten korkuyordu.

Persia ise okyanusa dönmeye o kadar istekli değildi. Penceresinden görülebilen denizi fazla yakın buluyor, fakat bir doruğa çıktığında uyuyabiliyordu.

Niada, adadaki balıkçı dostlarıyla birlikte bir deniz mahsulleri tedarik şirketi kurdu. Santiago etrafındaki restoranlara balık, yengeç, ahtapot satıyordu. Hayatında, orta sıra balıkları temizlerken elini kesmek dışında hiçbir tehlike yoktu.

Ama vakitle adalar Niada’yı çağırmaya başladı.             

TAM 15 YIL SONRA GERİ DÖNDÜ

Aralık 2024’te Juan Fernandez Adaları’na giden bir küme Alman dalgıcın tecrübeli bir sualtı rehberi aradığını öğrendi. İşe gereksinimi olan ve korkularıyla başa çıkabileceğini düşünen Niada, “Üzgündüm, geçmişe hasret duyuyordum ve gergindim” diye anlattı o sırada yaşadığı hisleri.

Niada, Cumberland Koyu’na geri döndüğünde birinci gördüğü şey kıyıda oynayan fok yavruları oldu. Gereksinim duyduğu yumuşak inişi yaptığını düşünüyordu. Fakat dalış kıyafetlerini giyerken mahallî polisten ve Şili donanmasından bir kümenin üniformalarıyla iskeleye geldiğini gördü. Nedenini sordu, aldığı yanıtla şoke oldu: Tarih 27 Şubat’tı, tsunaminin 15’inci yıldönümüne denk gelmişti.

Niada, Alman dalgıçlardan ayrılıp kalabalığa gerçek ilerlerken, merasimi yöneten din adamıyla göz göze geldi. Birbirlerini çabucak tanımışlardı. Din adamı, “Pedro! Nasıl yani? Sen ne vakit geldin?” diye bağırdı ve Niada karşılık vermeye fırsat bulamadan sarıldılar.

Gruptakilerden birçok Niada’nın eski komşularıydı. Niada’nın 15 yıl sonra geri dönmesi herkesi çok sevindirmişti. Kimileri Niada’nın omzunda ağlarken kimileri da ağlayan Niada’ya omuz verdi. Biri eline taze çiçekler sıkıştırdı, Niada iskelede yapılan merasime katıldı, daima birlikte denize çiçekler attılar.