İngiliz basını yazdı: İsrail’in bomba modülleri Avrupa’dan tedarik ediliyor
The Guardian gazetesi, Avrupalı şirketlerin İsrail’in Gazze’deki yıkımından ne kadar kar sağlıyor olabileceğine dair kaygıların arttığına işaret ederek “Disclose” ve “Follow the Money” isimli bağımsız haber merkezleriyle yürüttüğü ortak araştırmanın sonuçlarına yer verdi.
Haberde, ABD merkezli Boeing firmasınca üretilen GBU-39 tipi bombalara, yönlendirici kanat sistemleri sağlayan MBDA’nın Alabama’daki fabrikasında bu modüllerin üretildiğine işaret edildi ve bu sistemlerin, bombaların gayeye hakikat yönlendirilmesini sağladığı aktarıldı.
Ortak araştırmada, bu modülleri üreten MBDA Incorporated isimli ABD iştirakinin, gelirlerini İngiltere’nin Hertfordshire kentindeki MBDA UK aracılığıyla MBDA Group’a aktardığı belirtildi.
Haberde, şirketin 2023’te üç ana hissedarı olan İngiltere merkezli BAE Systems firması, Fransa merkezli havacılık ve uçak üretim şirketi Airbus ve İtalyan Leonardo firmasına yaklaşık 350 milyon sterlin temettü dağıttığı kaydedildi.
İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy’nin, geçen sene yaptığı açıklamada, memleketler arası insancıl hukukun önemli ihlali riski gerekçesiyle ülkesinin İsrail’e yönelik kimi silah ihracat lisanslarını askıya aldığının hatırlatıldığı haberde, bu kararın sadece İngiltere’den yapılan sevkiyatları kapsadığı, ABD’deki iştirak üzerinden devam eden satışları engellemediği vurgulandı.
Araştırmada, açık kaynaklı datalar ve silah uzmanlarının incelemeleriyle GBU-39 bombalarının kullanıldığı ve çocukların da ortalarında olduğu sivillerin ömrünü yitirdiği 24 hücum hadisesi doğrulandı. Bu akınların birçoklarının okul binaları ve yerinden edilmiş sivillerin barındığı çadır kamplar üzere sivil alanlara yapıldığı belirtilen haberde, taarruzların her birinde ölenler ortasında çocukların olduğunun altı çizildi.
Haberde, bu akınların bir kısmının Birleşmiş Milletler (BM) ve Memleketler arası Af Örgütü (Amnesty) tarafından incelendiği ve kuşkulu savaş cürümleri olarak kaydedildiği vurgulandı.
MBDA, Boeing ile kelam konusu kesimlerin üretimine ait bir mukavelesinin bulunduğunu kabul ederken tüm faaliyetlerinin yürürlükteki ulusal ve memleketler arası kanunlara uygun biçimde gerçekleştirildiğini savundu.
Silah ticaretine karşı faaliyet yürüten sivil toplum örgütleri ise şirketin ABD’deki faaliyetlerini sona erdirmemesi halinde İsrail’in silahlandırılmasına dolaylı katkı sağladığını bildirdi.
Araştırmada, MBDA’nın bu süreçten mali çıkar elde ettiği ve mevcut ihracat denetimlerinin bu cins şirket faaliyetlerini engellemekte yetersiz kaldığı tabir edildi.
BM özel raportörleri de şirketlerin çatışma periyotlarında insan hakları üzerindeki tesirlerini değerlendirmeleri ve faaliyetlerini bu doğrultuda gözden geçirmeleri gerektiğine işaret ediyor.
