Gizem: Okullar biter bitmez Lorin’in elinden tablet düşmez oldu. Evdeyken çalışıyorum diye o da kendini ekrana kaptırıyor. Sonra fark ettim ki bu bu türlü olmaz.
Gülay: Bilge’de de durum pek farklı değil. Telefon artı tablet… Tatil demek ekran demek zannediyorlar! Ancak göz tabibimiz uyardı: Gözlük numarası yükseliyor.
Gizem: Sebebini biliyoruz alışılmış lakin gel de bunu çocuklara anlat!
Gülay: Uzun ekran mühleti ve kapalı ortamda kalmak miyopiyi hızla arttırıyor.
Gizem: Acıbadem Altunizade Hastanesi göz hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Semra Akkaya Turhan’ın dediği üzere; çocukların açık havada geçirdiği her ek 40 dakika, miyopi riskini yüzde
23’e kadar azaltıyor.
Gülay: Biz ekran müddetini kelamda sonlandırıyoruz lakin teknoloji o denli bir noktada ki aşikâr bir yaştan sonra ebeveynlerin eli kolu bağlanıyor. Bir örnek vereyim: Bilge’nin resme özel bir sevgisi var ve bunun için ona özel çizim tableti aldık zira o nesil artık fotoğrafları tablete çiziyor. Bir ressam arkadaşımla konuşuyorduk, “Bilge’yi kıskanıyorum, biz ekranda onun üzere incelikli çizimler yapamıyor onun kadar yeterli çizemiyoruz” dedi. Yani dijitalleşmeyi sonradan maharetlerinize eklemek güç. Bilge ilerleyen yaşlarda çizim yeteneğini akademik hayatına katacaksa teknolojisini de yaşıtları üzere edinmeli.
Gizem: Bu ikilemi çok düzgün anlıyorum. Lorin şimdi küçük ve ona karşın lisan mahareti için izlemesi ve dinlemesi gereken şeyler tablette. İleride eminim okulun ayrılmaz bir kesimi olacak ekran.
Gülay: Burada tekrar bize büyük bir vazife düşüyor, istikrar kurma misyonu. Açık hava aktiflikleri yaptırmak, gerekirse vazife üzere parka götürmek. Bilge her gün kıyı, park, spor üzere bir aktiflik yapsın diye işler üretiyorum.
Gizem: Lorin için de açık hava etkinliklerimizi arttırdım. Göz sıhhati geri dönmüyor. Çocuklarımızı korumak bizim elimizde. Öbür neler yapabiliriz, Doç. Dr. Turhan’a sordum.
‘Artık salgın üzere…’
Göz hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Semra Akkaya Turhan
◊ Genetik etkenler güçlü bir risk faktörü olsa da global ölçekte artık ‘miyopi salgını’ olarak nitelenen bu artışın en değerli sebepleri, kentleşmeyle birlikte çocukların açık havada daha az vakit geçirmesi ve kapalı ortamlarda uzun müddet okuma, bilgisayar ve tablet kullanımı üzere yakın ara aktiviteleridir.
◊ Doğal gün ışığına maruziyetin azalması, beğenilen miyopiyi engelleyici düzeneklerin -örneğin retina dokusunda salgılanan ve gözün uzamasını baskılayan dopamin hormonunun- gereğince devreye girememesine neden olur.
Bu da göz küresinin olağandan fazla uzamasına ve uzağı görememe meselesine yol açar.
◊ Tedavi edilmeyen miyopi ileri derecelere ulaştığında retina dekolmanı, glokom ve erken katarakt üzere geri dönüşü olmayan önemli göz hastalıklarına da taban hazırlar.
◊ Çocuklarda miyopi riskini azaltmak için ailelerin birtakım kolay fakat tesirli kurallara dikkat etmesi gerekir: Her gün en az 1-2 saat açık havada oyun, ekran mühletinin 2 saati geçmemesi, okuma arasının en az 30-40 santim olması, çalışma alanının gün ışığı alması ve yanlışsız masa-sandalye yüksekliği…
◊ Bunlar miyopiyi büsbütün engellemese de ilerleme suratını düşürerek çocukların göz sıhhatini muhafazada çok pahalı bir kalkan misyonu görür.
