Yaz aylarında artan sıcaklık ve nem, sadece günlük ömür konforumuzu değil, tıpkı vakitte sıhhatimizi da önemli halde tehdit ediyor. Son yıllarda sıkça karşılaştığımız çok sıcak hava dalgaları ve nem oranlarındaki artış, bilhassa yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olanlarda hayati risk oluşturabilecek problemlere neden olabiliyor. Bu mevzudaki sorularımızı yanıtlayan Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği İdari Sorumlusu Uzm. Dr. Nursev Vardaloğlu “Buna bir de orman yangınlarının yarattığı çevresel gerilim eklenince hem fizikî hem de ruhsal sıhhatimiz çok istikametli etkileniyor” diyor.
Biliyoruz ki ter buharlaştığında bedenden ısıyı da uzaklaştırır. Fakat nem bunu engelliyor. Bu durum bedenimizi nasıl etkiliyor?
Vücudumuz sıcak ortamlarda kendini soğutmak için terleme sistemini devreye sokar. Lakin nem oranı yükseldiğinde havadaki su buharı ölçüsü arttığından ter buharlaşamaz. Buharlaşma olmadıkça beden ısısı düşürülemez. Bu durumda bedende ısı birikir ve ısı gerilimi (heat stress) gelişebilir. Isı geriliminin belirtileri de nefes darlığı, kalp atım suratında artış (taşikardi), baş dönmesi, halsizlik, bulantı ve ileri hadiselerde şuur bulanıklığıdır. Bilhassa kronik hastalığı olan bireylerde bu tablo acil müdahale gerektirebilir.
Nem nefes almamızı da zorlaştırıyor, neden?
Normalde soluduğumuz hava, burun ve boğazdan geçerken
ısıtılır, nemlendirilir ve akciğerlere iletilir. Lakin nemli hava, yoğunluğu nedeniyle teneffüs yollarından daha sıkıntı geçer. Bilhassa astım, KOAH, bronşit üzere kronik teneffüs hastalığı olan bireylerde hava direnci artar. Akciğerlerdeki hava keseciklerine (alveol) oksijenin ulaşması zorlaşır. Karbondioksit atılımı da gecikir. Bu da göğüste baskı hissine, hırıltılı teneffüse, hava açlığı hissine ve soluk alırken giderek zorlanmaya yol açar. Bu hastalıklar için zati daralmış olan hava yolları, nemli havayla daha da kapanma eğilimine girer. Bu da ataklara neden olabilir.
Nemli havanın alerjenleri hapsettiği ve küf oluşumunu hızlandırdığı gerçek mu?
Yüksek nem, yalnızca sıcaklıkla değil, alerjik yükle de alakalıdır: Yüzde 60’ın üzerindeki nem oranı, küf mantarlarının ve konut tozu akarlarının üremesi için uygun ortam yaratır. Bu durum alerjik rinit ve astım hassaslığı olan bireylerde nefes darlığı ve öksürük üzere semptomların artmasına neden olabilir. Ayrıyeten bu ortamda polenlerin havada asılı kalma müddeti uzar, bu da alerjik tepkilerin şiddetinin çoğalmasına yol açabilir.
