Yürüme formunuz kıymetli bir şeyin habercisi olabilir: Bu 3 ipucuna dikkat!

Otizm denince akla çoklukla toplumsal zorluklar, tekrarlayan davranışlar yahut duyusal hassasiyetler gelir. Fakat son araştırmalar, otizmin erken belirtilerinin çocukların yürüyüşünde de kendini gösterebileceğini ortaya koyuyor.

Üstelik bu işaretler çoğunlukla üç farklı yürüyüş modeliyle kendini belirli ediyor. Bilim insanları, bu ince ayrıntıları tespit etmek emeliyle geliştirdikleri yeni teknolojik uygulamalarla otizmin erken teşhisinde ihtilal yaratmayı hedefliyor.

OTİZM NEDİR?

Otizm; insanların öğrenme, davranış, irtibat ve etraflarıyla etkileşim biçimlerini etkileyen gelişimsel bir durum. “Spektrum” olarak isimlendirilmesinin nedeni ise; otizme sahip bireylerin yetenekleri, muhtaçlıkları ve zorluklarının şahıstan şahsa büyük farklılıklar göstermesi.

Birçok çocukta otizmin belirtileri, motor maharetlerde ve uyumda yaşanan farklılıklar da dahil olmak üzere 12-18 ay ortasında, hatta bazen daha erken yaşlarda ortaya çıkabilir. Teşhis için değerli bir gösterge de “tuhaf yürüyüş” ya da tipik yürüyüş biçiminden sapma…

AYAK PARMAKLARININ UCUNDA YÜRÜME: ERKEN İHTAR SİNYALİ

Otizmin bâtın en yaygın belirtilerinden biri, çocukların ayak parmaklarının ucunda yürümeye başlaması. Bu, topukların yere temas etmediği yahut çok az temas ettiği bir yürüyüş biçimi. Otizm Araştırma Enstitüsü datalarına nazaran, yeni yürümeye başlayan çocuklarda bu durum olağan sayılabilir. Ancak bu alışkanlık 3 yaşından sonra devam ederse, gelişimsel bir sorun olma ihtimali gündeme gelir.

2019 yılında yapılan bir çalışmada, otistik çocukların yaklaşık yüzde 10’unun daima ayak parmaklarının ucunda yürüdüğü, teşhis konmamış çocuklarda ise bu oranın yüzde 0,5’in altında olduğu tespit edildi.

İÇE YAHUT DIŞA GERÇEK YÜRÜME VE BAŞKA ALIŞILMADIK YÜRÜYÜŞ ŞEKİLLERİ

Ayak parmaklarının ucunda yürümenin yanı sıra, otistik çocuklarda sıkça rastlanan bir öteki yürüyüş biçimi; ayakların içe yahut dışa yanlışsız dönük olması. Bununla birlikte, araştırmalar bu çocukların şu özelliklere de sahip olduğunu gösteriyor:

* Daha kısa adımlar atmak

*Üst bedende yürürken çok sallanma yahut hareketlilik

Bu alışılmadık yürüyüş halleri ekseriyetle istikrar ve uyum sorunlarıyla birlikte görülebiliyor.

YÜRÜYÜŞ FARKLILIKLARININ NEDENLERİ NELER?

Bilim insanları yürüyüşteki farklılıkların nedenlerini tam manasıyla çözemese de kıymetli bulgular var. Avustralya Monash Üniversitesi uzmanları, hareket ve dengeyi sağlayan beyin bölgeleri olan serebellum ve bazal gangliyonun otizmli çocuklarda farklı geliştiğini belirtiyor.

Duyusal hassasiyetler de yürüyüşü etkileyebilir. Kimi otistik bireyler, ayakkabıların rahatsızlığı yahut farklı yüzeylerin dokusuna karşı hassastır. Bu durum, rahatsızlığı önlemek için yürüyüşü değiştirir.

Bir öteki değerli faktör ise kas tonusu düşüklüğü. Otizmli bireylerde sık görülen kas zayıflığı, bilhassa ayak ve ayak bileği güçsüzlüğüne yol açarak yürüyüşü tesirler.

YÜRÜYÜŞ TAHLİLİ OTİZMİN ERKEN TEŞHİSİNDE İHTİLAL YARATACAK MI?

Otizmin erken teşhisi çocukların hayat kalitesini artırmak için kritik değere sahip. Fakat otizmin spektrum özelliği ve standart bir testinin olmaması teşhisi zorlaştırıyor. Bu nedenle bilim insanları, çocuğun yürüyüşündeki eşsiz kalıpları erken teşhis için bir işaret olarak kullanmaya çalışıyor.

Northern Illinois Üniversitesi ve Southern Illinois Üniversitesi Edwardsville’den araştırmacılar, yapay zeka takviyeli bir uygulama geliştirdi. Bu teknoloji, kısa yürüyüş görüntülerini tahlil ederek otizm mümkünlüğünü yüzde 80 doğrulukla iddia edebiliyor.

Uzmanlar, bu çeşit uygulamaların bilhassa kırsal ve düşük gelirli bölgelerde yaşayan ailelere ulaşarak, çocukların erken dayanak almasını kolaylaştırabileceğini vurguluyor.

OTİZM HADİSELERİNDE ARTIŞ VE ERKEN TAKVİYE İHTİYACI

Son yıllarda otizm hadiselerinde artış olduğu bildiriliyor. ABD Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezi (CDC), her 30 çocuktan birinin otizm spektrumunda olduğunu kestirim ediyor. Bu yükseliş, erken teşhis ve müdahalenin kıymetini artırıyor. Erken teşhis, çocukların eğitim ve toplumsal yaşama adaptasyonunu kolaylaştırırken, hayat kalitesini de kıymetli ölçüde düzgünleştiriyor.

YÜRÜYÜŞ FARKLILIKLARI TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Yürüyüş üslubu günlük hayatı etkilemiyorsa çoklukla tedavi gerekmeyebilir. Fakat istikrar problemleri, düşme riskinin artması yahut fizikî aktivitelere iştirak zorluğu üzere sorunlar varsa, fizyoterapi ve mesleksel terapi devreye girer.

Uzmanlar; motor hünerleri, istikrar ve uyumu artırmak için özel idmanlar, yürüyüş eğitimi ve duyusal bütünleşme terapileri uyguluyor. Ayrıyeten, spor, dans üzere aktivitelerin de motor gelişime katkıda bulunduğu araştırmalarla destekleniyor.

New York Post’un ‘3 clues in the way you walk could be signs of autism’ başlıklı haberinden derlenmiştir.