Google’dan zelzele itirafı… Kahramanmaraş için ikaz gitmedi

GOOGLE, Android Zelzele İkazları sisteminin yanılgılarını itiraf etti. Google, İngiliz yayın kuruluşu BBC’ye yaptığı açıklamada, Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli sarsıntılar sırasında Android Sarsıntı İhtarları sisteminin yanılgılı çalıştığını tespit ettiklerini bildirdi. Buna nazaran sistem, merkez üssüne 157 kilometre arada yaklaşık 10 milyon bireye zelzeleye karşı en yüksek düzey ikaz göndermeliydi. Fakat ihtar sistemi o gün faal olmasına rağmen, tasarlandığı ölçekte hizmet veremedi ve “büyüklüklerini hafife aldığı” zelzelelere karşı kullanıcıları uyaramadı.
HATALI KESTİRİM ETTİ
Anlık büyüklük ölçeği kullanan zelzele ikaz sistemi, gerçek büyüklüğü 7.7 olan 6 Şubat’taki birinci zelzelenin büyüklüğünü 4.5-4.9 ortasında varsayım edebildi. Böylece sistem birincisi mahallî saatle 04.17’de meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki zelzele için sırf 469 “harekete geç” uyarısı gönderdi. Yaklaşık 500 bin bireye ise “hafif sarsıntı” için tasarlanan ve kullanıcıları besbelli biçimde uyarmayan “düşük düzeyli bir uyarı” gönderilebildi. Birebir gün ikinci zelzele sonrası bu sefer 8 bin 158 telefona “harekete geç” ve yaklaşık 4 milyon kullanıcıya da “farkında ol” ikazları gönderildi. Fakat, ulaştığında güvenlik açısından yaklaşık 35 saniye kazandırabilen bu bildirimler, sistemdeki yanılgılar nedeniyle bölgedeki kullanıcıları tesirli halde uyaramadı.
‘SİSTEMİ GELİŞTİRİYORUZ’
Google, yaptığı açıklamada her sarsıntı erken ikaz sisteminin misal zorluklarla karşılaştığını savunarak, algoritmaların büyük şiddetteki sarsıntılara nazaran ayarlanmasının teknik olarak karmaşık olduğuna dikkati çekti. Google’dan bir yetkili de açıklamasında “Her zelzelede öğrendiklerimize dayanarak sistemi geliştirmeye devam ediyoruz” sözünü kullandı. Android Zelzele İkazları sistemi, halihazırda Türkiye dahil 98 ülkede 2.5 milyar kişiyi kapsıyor.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR
AndroId telefonların içerisindeki ivmeölçer sensörler sayesinde telefonlar en ufak bir hareketi algılayabiliyor. Google bunu kullanarak Android telefonlardan bir sarsıntı ağı kuruyor ve evvelden bildirim geçebiliyor.
ASRIN FELAKETİ
6 Şubat 2023’te “asrın felaketi” olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki zelzelelerde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti.



