İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki ilhak ve etnik paklık siyasetleri iki devletli tahlil umutlarını azaltmaya devam ederken, BM’deki yüksek seviyeli milletlerarası konferansta iki devletli tahlil için vaktin süratle tükendiği ihtarları ve somut adım davetleri yükseldi.
Onlarca ülkeden üst seviye diplomat ve hükümet yetkilileri, on yıllardır süren İsrail-Filistin çatışmasına tahlil olarak iki devletli formülü teşvik etmek maksadıyla ABD’nin New York kentindeki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen iki günlük milletlerarası konferansta bir ortaya geldi.
Filistin Problemine Barışçıl Tahlil Bulunması ve İki Devletli Tahlilin Hayata Geçirilmesi Konusundaki Birleşmiş Milletler Yüksek Seviyeli Milletlerarası Konferansı, toplantının eş başkanlığını üstlenen Fransa ve Suudi Arabistan’ın dışişleri bakanları Jean-Noel Barrot ve Faysal bin Ferhan ile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in hitaplarıyla başladı.
“ZAMAN, ALEYHİMİZE İŞLİYOR”
Fransa’nın Yahudi halkının var olma hakkı ve kendi yurtlarına sahip olma hakkını tanıdığı üzere birebir hakkın Filistin haklı için de geçerli olduğunu kabul ettiğini vurgulayan Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, BM Genel Şurası’ndaki hitabında, “Fransa, şiddet döngüsünün sona erdirilmesinin tek alternatifinin bu iki halkın iki başka devlette, barış ve güvenlik içinde yan yana yaşaması ihtimali olduğuna inanmaktadır” dedi.
Fransa’nın onlarca yıldır bu tahlilden yana olduğunu vurgulayan Barrot, “Gazze’de İsrail’in askeri operasyonlarının belgisiz bir müddetle uzatılmasıyla tehdit edilen ve sorgulanan bu barış kanısı, artık uzun vakittir askeri ya da siyasi bir münasebete dayanmayan operasyonlarla tehlike altındadır. On binlerce sivilin hayatını kaybettiği, nüfuslarının kitlesel olarak yerinden edildiği, ailelerin parçalandığı, ibadethanelerin, hastanelerin, okulların bombalandığı, insani yardım ve besin dağıtımının kanlı bir felakete dönüştüğü bir ortamda, savaşla harabeye dönmüş Gazze, bugün neredeyse bir mevt meskenine dönüşmüştür” dedi.
Barrot, “Bu kadar büyük acıdan sonra barış nasıl düşünülebilir? Bu fikir ayrıyeten, Batı Şeria’daki yerleşimlerin süratle artmasıyla, bilhassa aşırılık yanlısı yerleşimcilerin zeytin ağaçlarını köklerinden sökmesi, okulları yakması, Filistinlileri konutlarından kovması ve tüm bunların İsrail makamlarının gözlerinin önünde gerçekleşmesiyle tehdit altındadır” sözlerini kullandı.
İsrail Meclisi’nin (Knesset) geçen hafta Batı Şeria’nın büsbütün ilhakını onaylamasının süreci daha da umutsuz hale getirdiğini vurgulayan Fransız bakan, “Bu duruma kesinlikle boyun eğemeyiz ve daha fazla bekleyemeyiz. Zira vakit artık aleyhimize işliyor” dedi.
Barrot, “İki devletli tahlilin her zamankinden daha fazla tehdit altında olduğu bir periyotta, Fransa, Filistin Devleti’ni tam manasıyla tanımaya hazırdır ve bunu önümüzdeki eylül ayında gerçekleştirecektir” tabirlerini kullandı.
“SOMUT DÜZENEKLERİ HAYATA GEÇİRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ”
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud, ülkesinin barışın Filistin halkının ekonomik olarak ve kalkınma yoluyla güçlendirilmesi olmadan inşa edilemeyeceğine inandığını söyledi. Bu çerçevede Suudi Arabistan’ın Filistin iktisadının ilerletilmesini teşvik ettiğini ve işbirliğini geliştirdiğini vurgulayan Ferhan, “Bu çerçevede, Dünya Bankası’nın ve IMF dahil olmak üzere memleketler arası kuruluşların, Filistin halkına yönelik hem kalkınma finansmanı hem de teknik dayanak sağlama konusundaki kritik rolünü vurgulamak isteriz” dedi.
Suudi Arabistan’ın 1967 hudutları içinde ve başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti’nin kurulması için gayretlerini sürdürdüğünü vurgulayan Ferhan, “Bu, bölgede adil, kapsamlı ve kalıcı bir barışın sağlanmasının temel taşıdır” dedi.
Suudi bakan, “İşgali sona erdirecek, bağımsız Filistin Devleti’ni kuracak ve güvenliği sağlayacak somut sistemleri hayata geçirmek için çalışıyoruz” dedi.
“ZAMAN TÜKENİYOR”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ise Filistin probleminin iki devletli formül ile tahlile kavuşturulmamasının İsrail’in global seviyede artan yalnızlığını daha da derinleştireceğine dikkat çekti. Guterres, “Açık konuşalım. Bir Filistin Devleti, ödül değil bir haktır. Bu hakkın reddi, tüm dünyada aşırılık yanlılarına verilmiş bir armağandır” dedi.
1967 hudutları temelinde, Kudüs’ün her iki devletin de başşehri olduğu inançlı ve tanınmış hudutlar içinde yan yana yaşayan İsrail ve Filistin devletlerinin memleketler arası hukuka, BM kararlarına ve ilgili mutabakatlara uygun olduğunu tabir eden Guterres, “Zaman tükeniyor. Her geçen gün inanç azalıyor, kurumlar zayıflıyor, umutlar tükeniyor. Bu yüzden memleketler arası toplumu ve tüm yetkili tarafları, iki devletli tahlili yaşatmaya ve bunu gerçekleştirecek, acil, somut ve geri dönülemez adımları atmaya davet ediyorum” dedi.
Bunun sırf siyasi bir sıkıntı değil, ortak pahalar ve prensiplerle ilgili bir sorun olduğunu vurgulayan Guterres, “Hiçbir ulus, kalıcı güvensizlik içinde yaşamamalı. Hiçbir halk da daima bir işgalin altında yaşamak zorunda bırakılmamalı. Bu, Birleşmiş Milletler Kaidesi’nin ve memleketler arası hukukun vaadidir. Bu, vicdanın davetidir. Bu davete, açıklıkla, yürekle ve kararlılıkla karşılık verelim” dedi.
