GAZZE Şeridi’nde İsrail tarafından 21 ayı aşkın bir müddettir sürdürülen işgal ve soykırım; birçok ülkenin Filistin siyasetini gözden geçirmesine yol açarken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Filistin devletini tanıma kararı aldığını ve eylül ayında yapılacak Birleşmiş Milletler (BM) Genel Heyetinde bu mevzuda resmi bir açıklama yapacağını bildirdi. Macron’un açıklaması Avrupa’da Gazze’deki insani krizle ilgili tasaların arttığı bir devirde geldi. Bu adımla birlikte Filistin’i tanıyan birinci G7 ülkesi olacak.
‘ADİL BİR BARIŞ İÇİN’
Fransız başkan, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Ortadoğu’da adil ve kalıcı bir barışa yönelik tarihi taahhüdüne sadık kalarak, Fransa’nın Filistin devletini tanımasına karar verdim” tabirini kullandı. Bölgede şu an için aciliyet arz eden şeyin Gazze’deki savaşın sona ermesi ve sivil halkın kurtarılması olduğunu vurgulayan Macron, derhal ateşkes sağlanması, esirlerin özgür bırakılması ve Gazze’ye geniş çaplı insani yardımların ulaştırılması davetini yineleyerek, Hamas’ın silahsızlandırılması gerektiğini vurguladı.
NEDEN ŞİMDİ
Amerikan CNN’de yapılan tahlilde Macron’un adımının, İrlanda, Norveç ve İspanya üzere birtakım Avrupalı müttefiklerin müsaadeden giden bahadır bir karar olduğunu ve büyük memleketler arası güçlerin de birebir yolu izlemesine öncülük ettiği aktarıldı. Öteki yandan uzmanlar, mayıs ayından bu yana binden fazla Gazzeli Filistinlinin yiyecek ararken, onlarcasının da açlıktan öldüğü bir ortamda Paris idaresinin bunu ahlaki bir misyon olarak gördüğünü öne sürdü. Tahlilde Fransa’nın aslında bu kararı daha evvel aldığı lakin 13 Haziran’da başlayan İsrail-İran Savaşı sebebiyle ertelediği de kaydedildi.
İSRAİL VE ABD’DEN SERT TEPKİ
Fransa’nın kararı İsrail ve ABD’den ağır tenkit aldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Filistin devletinin öteki bir İran vekili olacağını sav etti. Netanyahu, Filistin devletinin, İsrail’in yanında barış içinde yaşamak için değil, onu yok etmek için bir fırlatma rampası olacağını öne sürerek, “Açık konuşalım, Filistinliler İsrail’in yanında bir devlet istemiyorlar, İsrail’in yerine bir devlet istiyorlar” ifadesini kullandı. ABD Başkanı Donald Trump, Macron’un açıklamasının “bir tartısı olmadığı” yorumunu yaparken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio kararı şiddetle reddettiklerini söz etti. Bu adımın Hamas’ın propagandasına hizmet ettiğini belirten Rubio, ayrıyeten bunun 7 Ekim’de hayatını kaybedenlerin yüzüne atılmış bir tokat olduğunu ileri sürdü.
GÖZLER LONDRA VE BERLİN’DE
Gözler artık İngiltere ve Almanya’ya çevrilmiş durumda. İngiliz Başbakan Keir Starmer, Macron’un kararından çabucak evvel yaptığı açıklamada Gazze’de yaşanan acı ve açlığın, tanım edilemez ve savunulamaz bir durumda olduğunu kaydetmişti. Financial Times’ın tezine göre ise Dışişleri Bakanı David Lammy, Filistin’in tanınmasından yana. Haberde, iktidardaki Personel Partisi’nin çoğunluğunun da tanıma kararını desteklediği belirtildi. Öte yandan Berlin idaresi, kısa vadede Filistin devletini tanıma planları olmadığını duyurdu. Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, “Hükümet Filistin devletini tanımanın, iki devletli tahlile ulaşma yolunda son adım olarak görüyor. İsrail’in güvenliği Alman hükümeti için son derece önemli” dedi.
Gazze’de açlık nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 122’ye yükseldi.
ATEŞKES MASASI DEVRİLDİ
ABD ve Mısır’ın arabuluculuğunda Katar’ın başşehri Doha’da haftalardır yürütülen ateşkes ve rehine takası muahedesi müzakereleri durdu. ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff, “Hamas’ın Gazze’de ateşkes sağlanmasına yönelik isteksizliğini ortaya koyan son karşılığının akabinde, takımımızı Doha’dan müşavere hedefiyle geri çağırmaya karar verdik” sözünü kullandı. Hamas ise Witkoff’un açıklamasından şaşkınlık duyduklarını söz ederek, kendilerinin kapsamlı bir mutabakata varılabilmesi için uğraş ettiklerini vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump da Hamas’ın muahedeyi istemediğini ileri sürdü. Bununla bir arada Katar ve Mısır, Gazze’de ateşkes için çalışmaya devam edeceklerini açıkladı. Her iki ülke mutabakata varmak için arabuluculuk eforlarını sürdüreceklerini belirten ortak açıklama yayınladı. Öte yandan İngiltere, Fransa ve Almanya, ‘Gazze’deki savaşın sona ermesi’ gerektiğini savundu. Üç ülkenin açıklamasında, Gazze’de sivillere insani yardımın ulaştırılması gerektiği vurgulanarak ‘acil ateşkes’ daveti yapıldı.
İSRAİLLİ BAKAN NEFRET KUSTU
Gazze Şeridi’nde milyonlarca Filistinli açlıkla çaba ederken İsrail Dini ve Kültürel Miras Bakanı aşırı sağcı Amihai Eliyahu, Kol Barama radyosuna verdiği röportajda Gazze’de açlığın olmadığını tez etti. “Canavarları öldürüyoruz. Ve bizi tehdit eden kim varsa öldüreceğiz. Gazze’nin tamamı Yahudi olacak” diye konuştu. İsrailli bakan, “Size aç çocukların fotoğraflarını gösterirlerse, dikkat edin, yanlarında bir yerde güzelce yemek yiyen şişman bir adam vardır, yemeği paylaşabilir. Ellerinde yiyecek var. Her gün tırlar giriyor. Neden bahsediyorlar. Onların açlığıyla biz mi uğraşalım?” sözlerini kullandı. İsrailli bakan, İsraillilerin, Gazze’den gelen fotoğraflar nedeniyle endişelenmemesi gerektiğini belirterek, “Hiçbir ulus düşmanlarını beslemez. İngilizler Nazileri beslemedi. Amerikalılar Japonları beslemedi. Ruslar artık Ukraynalıları beslemiyor” dedi.
