Kremlin’de esaslı değişiklik! Rusya’nın seçkinleri dokunulmazlığını kaybetti… ‘Herkes dehşet içinde’

Ukrayna savaşı sonrası Kremlin’in Rusya’da başlattığı siyasi ve ekonomik tasfiye dalgasının artık en güçlü isimleri bile amaç aldığı bildirildi.

Üst seviye bir yetkilinin intihar ettiği savı, arka arda gerçekleşen kuşkulu vefatlar, tutuklamalar ve servete el koyma operasyonları, Rus seçkinleri ortasında paniğe neden oldu. Savaş devrinde yürütülen yolsuzlukla çaba ismi altındaki esaslı değişiklikler, ülkedeki siyasi etrafları de alarma geçirdi.

İngiliz Telegraph gazetesine konuşan Rusya Devlet Başkanlığı’ndan eski bir yetkili, “Üst seviye yöneticilerin tutuklanmaları ve gizemli vefatları nedeniyle tüm siyasi etraflarda derin tasa hakim. Herkes kaygı içinde” açıklaması yaptı.

Yetkili, Ukrayna savaşının yarattığı ekonomik baskılar nedeniyle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “kırmızı çizgilerinin değiştiğini” ve artık yolsuzluklara göz yummadığını belirtti.

Kremlin’e yakın iş insanlarının, bakanların ve üst seviye bürokratların, evvelden “dokunulmaz” statüsündeyken artık basitçe maksat alınabildiğini söyledi.

Yetkililer ortasında 1930’lardaki Stalin devri tasfiyelerini hatırlatan bir havanın hakim olduğu söz edilirken bir Kremlin yetkilisi “Artık kimse riskli konuşmalar yapmak istemiyor, tehlikeli sıkıntılardan itinayla kaçınıyoruz” dedi.

ESKİ KURSK VALİSİ MEYYİT BULUNDU

Beş yıldır Kursk bölgesi valiliği yapan Roman Starovoit, bu ay Moskova’nın bir banliyösünde meyyit bulundu. Ukrayna hudut tahkimatları inşaatında yolsuzluk tezleri nedeniyle soruşturma başlatılan Starovoit’in mevti, “tutuklanmaktansa mevti tercih ettiği” halinde yorumlandı.

Starovoit’in mevti, Kremlin idaresinde temel bir değişimin yaşandığının göstergesi oldu. Birkaç yıl evvel yolsuzluk davalarına amaç olan vali seviyesindeki yetkililer, ülkeden ziyan görmeden kaçmayı başarabilirken Kremlin’in “devlet güvenliğine tehdit” kapsamını genişletmesiyle klasik kaçış yolları (istifa, vazife değişimi, yurtdışına çıkış) etkisiz hale getirildi.

Putin, Starovoit’i Kursk’tan ayrıldıktan sonra sürdürdüğü ulaştırma bakanlığı görevinden alan kararnameyi vefatından evvel imzalamıştı.

Starovoit, Ukrayna güçlerinin Rusya’ya girmesini engellemek için tasarlanan tahkimatları inşa etmekle görevlendirilmişti. Lakin Ukrayna güçleri, sürpriz bir biçimde Kursk taarruzunda başarılı olmuştu.

Kursk’un birtakım bölgelerinin yedi ay boyunca Ukrayna işgali altında kalması, soruşturmaları tetikledi. Bu soruşturmalar kapsamında, proje için ayrılan yaklaşık 13 milyon doların “zimmete geçirildiği” tezlerine yol açtı.

Rus gazetesi Kommersant’a nazaran, soruşturma altında olan ve Kursk’taki tahkimatları inşa eden şirketin üst seviye çalışanları, eski vali ve yardımcısına yüzde 15’e varan rüşvet ödediklerini söyledi.

Starovoit’in vefatıyla ilgili belirsizlikler sürerken, cesedi bir Tesla aracının yanında ve tabancayla birlikte bulundu.

RUS OLİGARKLARIN KUŞKULU ÖLÜMLERİ

BBC’de yer alan habere nazaran, Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’ya savaş ilan etmesinin akabinde Putin’i ve siyasetlerini eleştiren yahut Rusya başkanını destekleyen çok sayıda isim hayatını kaybetti.

Rus paralı asker grubu Wagner’in lideri Yevgeni Prigojin, Haziran 2023’te Putin’e karşı kalkıştığı darbe teşebbüsünden iki ay sonra uçağının Moskova’nın kuzeybatısında düşmesi sonucunda hayatını kaybetti.

Putin, birliklerine Moskova’ya ilerleme buyruğu veren Prigojin’i “vatan hainliği” ile suçlamıştı. Prigojin’in darbe teşebbüsü, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko’nun ortaya girmesiyle sona erdi ve tüm suçlamaların düşürüleceği açıklanmıştı.

Rusya’nın Uzakdoğu ve Kuzey Kutbu’nu Geliştirme Kurumu’nun üst seviye yöneticisi Ivan Peşorin, lüks yatından düşerek Japon Denizi’nde boğuldu. Peşorin’in cesedi, Cape Ignatyev yakınlarında bulunduktan sonra Vladivostok’a getirildi.

Rusya’nın en büyük özel petrol şirketi Lukoil’in Yönetim Kurulu Lideri Ravil Maganov, Moskova Merkez Klinik Hastanesi’nin penceresinden düşerek hayatını kaybetti.

“Lukoil, yaptığı resmi açıklamada Maganov’un 1 Eylül’de “ağır bir hastalık sonucu hayatını kaybettiğini” duyurdu, lakin mevtle ilgili ayrıntıları kamuoyuyla paylaşmadı.

Lukoil’in eski üst seviye yöneticisi Aleksandr Subbotin, Moskova banliyösünde şifacı Şaman Magua’ya ilişkin bir konutun bodrum katında meyyit olarak bulundu. Rus basınına nazaran Magua, Subbotin’in alkol ve uyuşturucu tesiri altında kendisinden şifa ritüeli talep etmek için meskene geldiğini tabir etti.

Novatek doğal gaz firmasının 55 yaşındaki Lider Yardımcısı Sergey Protosenya’nın, evvel 53 yaşındaki eşini ve 16 yaşındaki kızını bıçaklayarak öldürdüğü, akabinde intihar ettiği bildirildi. Birebir günlerde Moskova’da yaşanan emsal bir olayda ise Gazprombank’ın eski Lider Yardımcısı ve üst seviye Kremlin yöneticisi Vladislav Avayev’in, eşi ve küçük kızını öldürdükten sonra intihar ettiği açıklandı.

SAVAŞ, İDARE KARARLARINI ŞEKİLLENDİRDİ

Rus siyaseti hakkında bağımsız tahliller yayınlayan düşünce kuruluşunun başkanı Tatiana Stanovaya, bu duruma ait “Rusya’da üç buçuk yıllık savaş boyunca şekillenen yeni bir özellik kendini göstermeye başladı. Bu, siyasi sorumluluğun bir çeşit karanlık bölgesi. Yetkililer, devletin düşman aksiyonlarına karşı savunmasızlığını artıran her türlü faaliyetin yahut eylemsizliğin zalimce ve odunsuz bir halde cezalandırılması gerektiği görüşünü savunuyor” dedi.

The Washington Post’un haberine nazaran, geçtiğimiz yıl, özel servisler beş eski Rus bölge başkanı hakkında soruşturma başlattı. Çağdaş Rusya’da yüksek rütbeli yetkililerin çoklukla hafif cezalarla kurtulabildiği düşünüldüğünde, bu sayı eşi görülmemiş bir düzey.

Rusya’da yolsuzluk, sadakat imgesi altında uzun müddettir yaygın bir halde devam ediyordu. Putin, uzun müddettir yolsuzlukla uğraş kampanyalarına katılmaktan kaçınmış, kamu soruşturmalarında pasif bir rol üstlenmiş ve bu misyonu mahkemelere ve kolluk kuvvetlerine devretmişti.

Savaştan evvel açılan yolsuzluk soruşturmalarındaki en dikkat cazibeli iki dosya, eski savunma bakanı Anatoli Serdyukov’un 2013’te mahpus cezasından kıl hissesi kurtulması ve 2016’da eski ekonomi bakanı Aleksey Ulyukayev’in rüşvet aldığı için sekiz yıl mahpus cezasına çarptırılması oldu. Ulyukayev, cezasını çektikten sonra 2022 yılında hür bırakıldı.

Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte, yetkililerin tutuklanmaları daha sık hale geldi. Savaştaki başarısız atakların ardından eski savunma bakanı Sergey Şoygu ve yakın etrafı, bilhassa yolsuzluk ve askeri manada alınan makus kararlar nedeniyle hedef tahtasına oturtuldu.

Savunma bakanı olarak Andrey Belousov atanırken, Şoygu ise sembolik bir vazife olan Rusya Güvenlik Kurulu sekreterliğine getirildi. Şoygu’nun yardımcısı Timur Ivanov, Temmuz ayında yaklaşık 50 milyon dolarlık zimmete para geçirme kabahatinden 13 yıl mahpus cezasına çarptırıldı. Genelkurmay işçi müdürü Yuri Kuznetsov, evinde 1,2 milyon dolardan fazla nakit para ve altın bulunmasının akabinde Mayıs 2024’te tutuklandı. Ordunun irtibat kısmını yöneten Vadim Şamarin ise Kuznetsov’un tutuklandığı ayda, geniş çaplı rüşvet suçlamasıyla gözaltına alındı.