Liste kabarık! Bu besinleri yazın tüketirken çok dikkatli olun! Felce hatta mevte kadar gidiyor
Genellikle yazın yapılan düğün, nişan ve sünnet üzere toplu etkinliklerde masamıza gelen kimi besinler hijyen kurallarına uyulmadığı ve uygun şartlarda sağlanmadığında zehirlenme olaylarına yol açabiliyor. Bilhassa evvelce hazırlanıp uzun mühlet bekletilen tavuklu pilav üzere riskli yiyecekler sıhhatimiz için büyük tehdit oluşturuyor.
Sokak lezzetleri de tıpkı biçimde mikrobiyolojik tehlikelere açık. Açıkta ve yüksek sıcaklıkta bekleyen yiyeceklerde bakteri üremesi süratle artarken, bilinçsiz tüketim hastanelik edebiliyor. Uzmanlar, yaz periyodunda besin güvenliğine karşı daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
TAVUKLU PİLAV 100 KİŞİYİ HASTANELİK ETTİ
Yalova’nın Çınarcık ilçesinde gerçekleştirilen bir sünnet düğününde dağıtılan tavuklu pilavdan yiyen 100 davetli besin zehirlenmesi kuşkusuyla hastanelere kaldırıldı.
Yaklaşık 300 davetlinin katıldığı düğünde konuklara tavuklu pilav ikram edildi. Yedikleri yemek sonrası rahatsızlanan yaklaşık 100 davetli, Çınarcık Devlet Hastanesi ile Yalova Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne
zehirlenme şüphelisiyle başvurdu.
Çınarcık Devlet Hastanesi kapasitesinde 65 bireye müdahale edilebildiği için, kalan hastalar Yalova Devlet Hastanesi’ne sevki edildi.
Peki, riskleri azaltmak için nelere dikkat edebiliriz?
Yazın en riskli besinler neler?
Önümüze gelen besinin riskli olduğunu anlamanın bir yolu var mı?
Prof. Dr. Nevzat Artık, aklımıza takılan tüm soruları yanıtladı. İŞTE 10 SORUDA BESİN ZEHİRLENMESİ BELGESİ…
SADECE MİDE BAĞIRSAK DEĞİL BÖBREK, BEYİN VE KAS SİSTEMİNİ DE ETKİLİYOR
1. Besin zehirlenmesi nedir?
Prof. Dr. Nevzat Artık: Gıda zehirlenmesi, besin kaynaklı bir hastalıktır. Toksin, kimyasal yahut bulaşıcı casus (bakteri, virüs, parazit yahut prion gibi) içeren besinlerin tüketilmesi bedende olumsuz semptomlara neden olabilir. Bu semptomlar sırf gastrointestinal sistemle alakalı olup kusma yahut ishale neden olabileceği üzere, böbrek, beyin yahut kas üzere öbür organları da etkileyebilir.
Genellikle birden fazla besin kaynaklı hastalık, kısa müddetli ve resen düzelen kusma ve ishale neden olur, ancakdehidratasyon ve elektrolit bozuklukları gelişebilir.
HER YIL YAKLAŞIK 3000 KİŞİ ÖLÜYOR
Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezleri (CDC), her yıl yaklaşık 48 milyon insanın besin kaynaklı hastalıklardan hastalandığını ve bunun sonucunda 128.000 kişinin hastaneye yattığını ve 3.000 kişinin öldüğünü varsayım etmektedir. CDC’ye nazaran, 2018 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl en sık görülen bulaşıcı hastalıklar aşağıdaki nedenlerden kaynaklanmaktadır:
• Norovirüs
• Campylobacter
• Clostridium perfringens
• Staphylococcus aureus
• Salmonella
2. Yaz mevsiminde besin zehirlenmeleri neden daha sık görülüyor? Sıcaklıkların tesiri tam olarak nasıl oluyor?
Prof. Dr. Nevzat Artık: Yaz aylarında sıcaklığının yüksek olması mikroorganizmaların faaliyetini hızlandırır ve gıdayı kolaylıkla bozabilirler. Uygun sıcaklıkta mikroorganizmalar geometrik olarak artış gösterirler. Yani birinci 5 dakikada 1000 adet olan mikroorganizma kısa müddette milyonlara erişebilir. Bu halde gıdayı kısa vakitte bozabilirler. Oluşan toksinler de besin zehirlenmesine neden olur.
3. Bu periyotta en yüksek risk taşıyan besinler hangileri? Bilhassa hayvansal besinler mı?
Prof. Dr. Nevzat Artık: Yaz aylarında hayvansal kökenli besinler ve bilhassa beyaz et çok risklidir. Toplu yemek üretilen düğün, nişan vb. etkinliklerde sıcaklık ve hijyen gerekliliklerinin yerine getirilememesi ile oluşan mikroorganizma faaliyeti, ile besin zehirlenmeleri ortaya çıkar.
4. Sokak lezzetleri yazın neden besin zehirlenmesi açısından daha fazla riskli?
Prof. Dr. Nevzat Artık: Sokak lezzetleri hijyene daha az dikkat edildiği durumlarda besin zehirlenmesi açısından çok risklidir. Zira üretilecek besinlerin sıcakta koruması zordur ve çapraz bulaşma ile mikroorganizma faaliyeti süratli olur ve besin süratle bozulur. Bilhassa hayvansal besinler beyaz et, kırmızı et, salata, sos vb. besinlerin soğukta koruması gerekirken sıcakta koruması çok risklidir.
5- Besin zehirlenmesi açısından en riskli besinler hangileri?
Tavuk döner ve tavuklu sandviçler:
Bugün hazırlanan tavuk döner akşama bitmez ise dondurulmalıdır. Dondurulmadan bir gece açıkta bırakılırsa derhal Salmonella zehirlenmesi yapar. Kalmış tavuk dönere çiğ tavuk eti takılması zehirlenmelerin oluşmasına neden olabilir. Çok tehlikelidir. Yolunca hazırlanmayan tavuk yazın en çok besin zehirlenmesi oluşturan besin maddesidir
Sosisli, hamburger ve köfte çeşidi eserler:
Sosis, hamburger köftesi ve tüm köfteler pişmeden evvel derin dondurucuda koruma edilmelidir. Aksi halde hayvansal besin olduğu için sıcaklık yüksek olduğunda süratle bozulabilir ve besin zehirlenmesine neden olur.
Mayonezli salatalar ve soslar:
Mayonez ve soslar süratle bozulabilir. Açıkta koruma edilmemelidir. Bilhassa sokak lezzetleri satanlar sosları buzdolabında koruma etmelidirler. Mayonez yumurta içerdiği için yüksek sıcaklıkta süratle bozulabilir. Soslar da kuru unsur düşük olduğu için çok kıssa müddette bozulabilir ve ek edildiği besinin tadını bozar ve besin zehirlenmesine neden olurlar.
Midye dolma:
Yaz aylarında midye dolma tüketimi, lezzetli olduğu kadar birtakım sıhhat risklerini de beraberinde getirebilir.Başlıca riskleri şunlardır:
Mikrobiyolojik riskler
Bakteriyel kontaminasyon: Midyeler bulundukları ortamdan Vibrio, Salmonella üzere ziyanlı bakterileri emebilir.
Viral enfeksiyonlar: Norovirüs ve Hepatit A üzere virüsler, gereğince pişirilmemiş midyelerle bulaşabilir.
Zehirli algler: Yaz aylarında denizlerde artan “red tide” (kırmızı akıntı) üzere alg patlamaları, midyelerde toksin birikimine yol açabilir.
Ağır Metal Birikimi:
Midyeler deniz suyundaki cıva, kurşun, kadmiyum ve arsenik üzere ağır metalleri bünyelerinde biriktirebilir. Bu metaller hudut sistemi, böbrekler ve kemikler üzerinde toksik tesir yaratabilir.
