İSRAİL’in yarattığı yıkım ve Hamas’ın yara almasıyla Gazze Şeridi’nde oluşan otorite boşluğu kurulcu çetelere yaradı. Bölgede neredeyse tüm banka şubeleri ve ATM’ler kullanılamaz hale gelince, beşerler günlük harcamalarını karşılamak için nakit aracılarının oluşturduğu çıkarcı kümelere bağımlı hale geldi. Associated Press’in (AP) haberine nazaran süreçlerdeki kurullar yaklaşık yüzde 40 dolayında seyrediyor; haberde kelam konusu sayının savaşın başında yüzde 5 olduğu hatırlatıldı.
‘TEFECİLERİN İNSAFINA KALDIK’
Han Yunus’tan göç ettirildikten sonra Gazze’nin güneyinde yaşamaya başlayan Muhammed Beşir el-Farra, “60 dolara gereksinimim varsa, 100 transfer etmem gerekiyor” tabirini kullandı. Şeridin merkezinde Gazze kentinde yaşayan okul müdürü Eymen el-Dahduh da, “İnsanlar bu yüzden kan ağlıyor. Bu kurul bizi boğuyor, aç bırakıyor” diye konuştu. Savaşın birinci günlerinde bankaların büyük çoğunluğunun kapanmasıyla, elinde büyük ölçüde nakit para bulunduranların birdenbire büyük bir güce kavuştuğunun altını çizen Gazze sakinleri, sıradan insanların tefecilerin insafına kalmış durumda olduğunu vurguluyor.
Gazze’deki bankaların çalışmaması nedeniyle bölgede komitecilerin tesiri artarken, Gazzeliler ellerindeki ziyan görmüş nakit paraları onarmaya çalışıyor.
NAKİT GİRİŞİ YOK
Dünya Bankası datalarına nazaran enflasyonun yüzde 230 arttığı, savaş öncesi yüzde 80 olan işsizliğin tavan yaptığı bölgede, insanların birikimleri azalırken nakit ıstırabı ailelerin mali kahrını daha da ağırlaştırdı. İsrail, Hamas’ın silah satın alma ve mensuplarına ödeme yapma imkânını kısıtlamak için savaşın başlangıcında Gazze’ye nakit girişini durdurmuştu. Bu da uzun vadede sivil halkın nakde erişimini zorlaştırdı. Birçok aile un ve konserve almak için ellerindeki altınları satmak zorunda kalıyor. Şekerin çok değerli olduğunu aktaran Gazzeliler, savaştan evvel 2 dolar olan şekerin kilogramının 80-100 dolara denk geldiğini tabir ediyor.
‘MAFYA SİSTEMİ GİBİ’
Gazze merkezli niyet kuruluşu Palthink Stratejik Araştırmalar Yöneticisi Ömer Şaban, savaşın bölgedeki her türlü ekonomik faaliyetin gerisinde kimin olduğunu belirlemeyi daha da zorlaştırdığını söyledi. Tüccarların muhtemelen nakit komisyonculuğunu yürüten ve temel besin unsurları satan bireyler olduğunu aktaran Şaban, “Örneğin, Gazze’ye kimin sigara getirdiğini bilmiyorsunuz. Tıpkı bir mafya sistemi gibi” dedi. Başka yandan Hamas’a muhalif ve İsrail ile bağlı silahlı kümelerin da, bölgeye gönderilen yardımların bir kısmına el koyduğu aktarılıyor.
İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nin güneyinde yer alan Han Yunus’ta, İsrailli esirlerin cesetlerini bulma gerekçesiyle Filistinlilere ilişkin bir mezarlığı ve etrafındaki çadırları tahrip etti.
MÜZAKERE DE HÜCUM DA SÜRÜYOR
– Hamas ile İsrail ortasında Katar’ın başşehri Doha’daki ateşkes görüşmeleri devam ediyor. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkilinin AFP’ye verdiği bilgiye nazaran arabulucular, mutabakata hakikat ivmeyi korumak hedefiyle fikir alışverişinde bulunmak için iki taraf ortasında mekik dokuyor.
ABD’deki temaslarını tamamlayıp Tel Aviv’e dönen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün Amerikalı muhafazakâr haber sitesi Newsmax’a yaptığı açıklamada, ateşkes muahedesinin birkaç gün içinde sonuçlanabileceğini söyledi. Öte yandan İsrail ordusunun dün Gazze Şeridi’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirdiği akınlarında ortalarında çocukların da bulunduğu en az 18 kişi hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler’in (BM) Filistin Ajansı (UNRWA) Genel Sekreteri Philippe Lazzarini, İsrail’in Gazze’yi çocukların ve aç insanların mezarlığına çevirdiğini söyledi.
