Tarihin en büyük havacılık gizeminde yeni perde: 88 yıllık sır çözülüyor! O gün neler oldu?
Amerikalı havacı Amelia Earhart’ın 1937 yılında Pasifik Okyanusu’nda kaybolmasından bu yana süren gizem, 88 yıl sonra tarihin tozlu sayfalarından gün yüzüne çıkıyor olabilir. Purdue Üniversitesi öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, Earhart ve navigatörü Fred Noonan’ın kullandığı Lockheed Model 10-E Electra tipi uçağın kalıntılarına ulaşılmış olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacıların odak noktası, Kiribati Cumhuriyeti’ne bağlı Nikumaroro Adası. Fiji’ye yaklaşık 1600 kilometre uzaklıktaki bu ıssız, mercanlarla çevrili ada, Earhart’ın kaybolduğu düşünülen rotanın tam kalbinde yer alıyor. Ada etrafında tespit edilen ‘Taraia Cismi’ isimli su altı anomalisinin, kayıp Electra uçağına ilişkin olabileceği düşünülüyor.
Bu gelişmeler sırf bir kaybın peşine düşmekle hudutlu değil. Tıpkı vakitte, gökyüzüne yazılmış bir efsanenin izlerini sürmek manasına da geliyor.
HİKÂYE 1920’DE BAŞLADI
Amelia Earhart’ın uçuş serüveni, 1920’de pilot Frank Hawks ile yaptığı birinci seyahatle başlamıştı. Uçmaktan birinci anda büyülendiğini söyleyen Earhart, kısa müddette eğitimini tamamladı ve 1922 yılında 14 bin fit yüksekliğe çıkarak bir bayan tarafından ulaşılan en yüksek irtifa rekorunu kırdı.
1928’de Atlas Okyanusu’nu bir uçakta yolcu olarak geçen birinci bayan olduktan sonra 1932’de tek başına Atlantik’i geçen birinci bayan pilot oldu. Aynı yıl, Amerika kıtasını da solo uçuşla geçen Earhart, yalnızca bir havacı değil; bayanların gücünü ve özgürlüğünü simgeleyen bir figür haline geldi.
Şimdi, 88 yıl sonra gelen bu bulgular, sırf bir uçağın izini sürmekle kalmıyor; tıpkı vakitte gökyüzüne yazılmış bir bayanın cüret dolu öyküsünü de nihayet tamamlayabilir. Peki o gün neler oldu?
Amelia Earhart, 20. yüzyılın başında gökyüzüne çıkan yiğit bayanlardan biri olarak yalnızca havacılığın değil, bayanların toplumsal alandaki varlığının da öncüsü oldu. ABD’de gençler hâlâ onun yüreğinden ve kararlılığından ilham alıyor.
YARIM KALAN BİR YOLCULUK
Earhart, 1 Haziran 1937’de gökyüzüne açıldığında, dünyanın etrafını uçakla dolaşan birinci bayan olma hayalini taşıyordu. Oakland, Kaliforniya’dan havalanarak Miami, Güney Amerika, Afrika ve Asya üzerinden ilerleyen uçuş rotası, 2 Temmuz’da Papua Yeni Gine’den ayrıldıktan sonra ani bir sessizlikle son buldu. Planlanan son yakıt ikmali noktası Howland Adası’na hiç ulaşamadılar. Radyo bağlantısı kesildi ve uçaktan bir daha haber alınamadı.
Bu kayboluş, 20. yüzyılın en büyük gizemlerinden biri haline geldi. Kimi teorilere nazaran denize çakıldılar, bazılarına nazaran Nikumaroro’ya zarurî iniş yaptılar, hatta birtakım tezlere nazaran Japonlar tarafından esir alındılar. Fakat artık, Nikumaroro’dan gelen bilimsel ve fizikî deliller, bu gizemi çözmeye her zamankinden daha yakın olabilir.
TARİHİ KEŞFE GİDEN BİRİNCİ ADIM: APPLE MAPS’TE GİZEMLİ BİR GÖLGE
2020 yılında bir vatandaşın, Apple Maps uydu manzaralarını incelerken fark ettiği anomalinin akabinde harekete geçen Arkeolojik Miras Enstitüsü (ALI), 2009 ile 2024 yılları ortasında alınmış toplam 29 uydu imgesi üzerinde ayrıntılı bir tahlil gerçekleştirdi. Sonuçlar, kelam konusu cismin Earhart’ın uçağının gövde ve kuyruk ölçüleriyle neredeyse birebir örtüştüğünü ortaya koydu.
Cismin yaklaşık 10 metrelik metalik bir yapı olduğu ve 1938’den bu yana tıpkı noktada kaldığı tespit edildi. Bu sabitlik, su altındaki akıntılar göz önüne alındığında hayli dikkat cazibeli ve bir uçağın iniş ya da çarpışma sonrası orada kalmış olabileceğine işaret ediyor.
KEMİKLER, KREM VE BİR FOTOĞRAF… TÜM BUNLAR EARHART’TAN KALAN İZLER Mİ?
Taraia Cismi dışında, araştırmacılar adada diğer ipuçlarına da ulaştı. 1940 yılında bölgede keşfedilen insan kemikleri üzerinde yapılan son isimli tahliller, kemik boyutlarının Amelia Earhart’ın antropometrik ölçüleriyle yüzde 99’dan fazla örtüştüğünü ortaya koydu. Bu da kemiklerin büyük olasılıkla Earhart’a ilişkin olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Adada ayrıyeten 1930’lara tarihlenen bayan ayakkabısı, kavanoz içinde çil kremi, kompakt makyaj kutusu ve bir ilaç şişesi üzere objeler bulundu. Bu eşyalar, devrin bayanlarına mahsus şahsî eşyalar olması açısından dikkat çekiyor. Ayrıyeten Earhart’ın kaybolmasından kısa mühlet sonra çekilen ve uçağın iniş kadrolarını Nikumaroro resiflerinde gösterdiği öne sürülen ‘Bevington Nesnesi’ isimli arşiv fotoğrafı da teorileri dayanaklar nitelikte.
YENİ KEŞİF SEFERİ BAŞLIYOR
Elde edilen bulgular, araştırma grubunu daha kapsamlı bir keşfe yöneltti. Kasım ayında başlayacak olan ‘Taraia Obje Seferi’, üç basamaklı bir plan çerçevesinde yürütülecek. Birinci basamakta adada saha müşahedeleri yapılacak, ikinci evrede arkeolojik kazılara geçilecek ve son olarak uçağın kalıntıları olduğu düşünülen kesimlerin çıkarılması hedeflenecek.
Arkeolojik Miras Enstitüsü Yöneticisi Richard Pettigrew, “Bu, davayı kapatmak için şimdiye dek sahip olduğumuz en önemli talih. Sahip olduğumuz delillerle harekete geçmemek imkânsız” dedi.
PURDUE ÜNİVERSİTESİ VE EARHART BAĞLANTISI
Amelia Earhart’ın Purdue Üniversitesi ile olan bağı da araştırmaya başka bir boyut katıyor. Uçuştan evvel, üniversite tarafından bayanlara meslek danışmanlığı yapmak üzere görevlendirilen Earhart, birebir vakitte üniversitenin yardımıyla Electra uçağını edinmişti.
Purdue Üniversitesi Başkanı Mung Chiang, “Yaklaşık 90 yıl evvel başlayan bu öyküye, yeniden Purdue olarak bilimsel katkı sunmaktan gurur duyuyoruz” açıklamasında bulundu.
Daily Mail’in ‘Amelia Earhart twist as fresh clues pinpoint location of lost plane after 88 years’ başlıklı haberinden derlenmiştir.
