7 ayda 3’üncü kere Washington’da… Trump: Ateşkes bu hafta olabilir
GAZZE Şeridi’nde ateşkes ve rehine takası muahedesine dair müzakereler devam ederken dün gözler Washington’daydı. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile başkanlık vazifesine ikinci kere başladığı ocak ayından bu yana Beyaz Saray’da üçüncü kere bir ortaya gelirken, Trump’ın ziyaret öncesi “Gazze Şeridi’nde ateşkes sağlanmasına yönelik müzakerelerde değerli ilerleme var, muahede hafta içinde mümkün olabilir” sözleri dikkati çekti. Times of Israel’e konuşan Filistinli bir yetkili de Netanyahu’nun Washington’a gitmesinin akabinde Hamas ve İsrail’in Katar’da görüşmelere tekrar başladığını belirtti.
TRUMP’A GÜVENİYOR
ABD’ye uçmadan evvel İsrailli basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Netanyahu, Gazze Şeridi’nde 20 sağ, 30 meyyit İsrailli esir bulunduğunu hatırlatarak, “Kabul ettiğimiz kurallarda muahedeye varmak için çalışıyoruz. Net talimatlarla müzakere etmek üzere bir takım gönderdim” dedi. Katar’da tekrar başlayan müzakereler, ABD’nin Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff’un yer aldığı Mısır ve Katarlı arabulucular aracılığıyla sürdürülüyor.
HAMAS’IN YANITI OLUMLU
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Gazze Şeridi’nde 60 günlük ateşkesin sağlanması için gerekli kaideleri kabul ettiğini açıklamıştı. ABD Başkanı, ateşkes görüşmelerine arabuluculuk yapan Katar ve Mısır’ın Hamas’a “nihai teklifi” sunacağını kaydetmişti. Hamas, Gazze’de İsrail ile ateşkes ve esir takası mutabakatına ait teklife “olumlu yanıtını” arabuluculara ilettiğini, ateşkesin uygulanması için müzakerelere hazır olduğunu duyurmuştu. Tel Aviv idaresi, Gazze’de ateşkes için Hamas’ın Katar teklifinde yaptığı değişikliğin kabul edilemez olduğunu savunmuştu.
ASIL GÜNDEM İRAN
İsrail medyasının aktardığına nazaran görüşmenin ana gündem unsurlarından biri de İran’ın nükleer geliştirme kapasitesine ait yeni adımların belirlenmesi oldu. Jerusalem Post’a konuşan İsrailli bir kaynağa nazaran Netanyahu İran’ın nükleer programını tekrar inşa etme faaliyetlerine karşı harekete geçmek için yeşil ışık istiyor. Post’a konuşan bir İsrailli yetkili, İsrail hükümetinin gayesinin Lübnan’daki üzere İran’a da istediği vakit saldırabileceği bir durumun oluşması olduğunu kaydetti. Son olarak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, nükleer tesislerin ve bilim insanlarının güvenliği sağlanana kadar Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğinin askıya alınmasına ait maddeyi onaylamış; Trump da İran’ın, nükleer programının denetlenmesini ya da uranyum zenginleştirmekten vazgeçmeyi kabul etmediğini belirtmişti.
Bu ortada dün Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD’nin İran ile direkt ve dolaylı yoldan temas halinde olduğunu açıkladı.
PROGRAM ÇOK YOĞUN
Dün ABD Lideri Trump ile görüşmesi öncesinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşen Netanyahu’nun bugün ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve Kongre üyeleriyle Capitol Hill’de bir ortaya gelmesi bekleniyor. Netanyahu yarın da Savunma Bakanı Pete Hegseth’in yanı sıra Yahudi ve Evanjelik kanaat başkanlarıyla de buluşacak.
ATEŞKES PLANINDA NELER VAR
Amerikan AP Ajansı’nın ele geçirdiği Hamas’a önerilen ateşkes mutabakatında özetle şu ögeler yer alıyor:
– 60 günlük ateşkeste Hamas’ın elinde bulunan 10 İsrailli rehine ile 18 rehinenin cesedi İsrail’e teslim edilecek.
– Rehinelere karşılık İsrail’in elindeki Filistinli mahkûmlar hür bırakılacak.
– Gazze’ye giren insani yardım kıymetli ölçüde arttırılacak ve Birleşmiş Milletler tarafından dağıtılacak. İsrail güçleri Gazze’nin İsrail ve Mısır hududu boyunca uzanan bir tampon bölgeye çekilecek.
– Ateşkesin birinci gününde tarafların savaşı sona erdirmek için müzakerelere başlaması bekleniyor, fakat rastgele bir vakit çizelgesinden bahsedilmiyor.
– Savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereler 60 gün sonra tamamlanmazsa, ateşkes uzatılabilir.
