GAZZE’de ateşkesi sağlama gayretleri kritik bir dönemece girdi. Hamas’ın geçen hafta masaya gelen 60 günlük ateşkes taslağındaki değişiklik taleplerini “kabul edilemez” bulan İsrail, buna karşın dün Katar’a müzakere heyeti gönderdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın bastırdığı ateşkes sürecinin bahtı, bugün Beyaz Saray’da gerçekleşecek Netanyahu-Trump görüşmesi ile şekillenebilir. Fakat görüşmeden bir ateşkes kararının çıkıp çıkmayacağı meçhul.
İSRAİL HEYETİ DOHA’YA GİTTİ
İsrail hükümeti, bir yandan müzakere ve ateşkese hazırız daveti yaparken, başka yandan mutabakata varılmasını yokuşa süren bir yaklaşım izliyor. İsrail Başbakanlık Ofisi’nden evvelki gece geç saatlerde yapılan açıklamada, “Hamas’ın Katar’ın teklifinde yapmak istediği değişiklikler dün gece bize iletildi. Bu talepler, İsrail tarafından kabul edilemez” denildi. Öte yandan İsrail müzakere heyeti de dün Doha’ya gitti. Heyette, son aylarda müzakere grubunu yöneten Şin Bet’in müdür yardımcısı, rehineler ve kayıp şahıslar koordinatörü Gal Hirsch, Netanyahu’nun siyasi danışmanı Dr. Ofir Falk, Şin Bet ve Mossad’dan başka temsilciler yer aldı.
Ateşkes müzakereleri sürerken, İsrail Gazze’ye bir an bile rahat nefes aldırmıyor. İsrail ordusunun dün sabah saatlerinde başlayan taarruzları sonucu 39’u kuzeydeki Gazze kentinde olmak üzere en az 81 kişi hayatını kaybetti.
Tel Aviv idaresinin katı tavrı, İsrail kamuoyunda da reaksiyon çekiyor. Dün gece Tel Aviv’de bir ortaya gelen göstericiler, “tüm rehinelerin tıpkı anda hür bırakılması” davetiyle meydanları doldurdu. Başka yandan, Tel Aviv’de yüzlerce gösterici, Gazze Şeridi’nde öldürülen çocuklar için “sessizlik nöbeti” tuttu.
HAMAS’IN 3 TALEBİ VARDI
Hamas, geçen cuma günü ABD dayanaklı ateşkes çerçevesine olumlu yaklaştığını açıklamış ve metne üç temel değişiklik önerisi sunmuştu. Buna nazaran Hamas, kalıcı ateşkes müzakerelerinin garanti altına alınmasını, insani yardımın Birleşmiş Milletler aracılığıyla kesintisiz ulaştırılmasını ve İsrail’in mart ayında sona eren bir evvelki ateşkesin sonlarına çekilmesini talep etmişti.
Ancak İsrail, bu talepleri “savaşın sona erdirilmesini garanti altına alma çabası” olarak görüyor. İsrailli yetkililer tarafından bilhassa kalıcı ateşkes hususunun, “Hamas hâlâ silahlı bir aktörken kabul edilemeyeceği” sık sık tekrarlanıyor.
GÜVENSİZLİK ORTAMI VAR
Doha’daki temaslar, ateşkese dair umutları yeşertse de, sürecin samimiyetine dair kuşkular yerini hâlâ kalıcı bir itimada bırakmış değil. Tam da bu nedenle, bugün Beyaz Saray’da yapılacak Trump-Netanyahu görüşmesinin, bu sıkışmış tabloya nasıl bir taraf vereceği merak konusu haline geldi. Trump’ın taraflara bir ateşkes sağlanması için baskı yaptığı biliniyor olsa da alandaki şartlar ve tarafların durumları bu amacın kolay gerçekleşmeyeceğine işaret ediyor. Analistler, Trump’ın önceliğini İsrailli rehinelerin özgür bırakılması olduğunu, Gazze’deki sivil kayıpların ve insani krizin müzakere sürecinde ikinci planda kaldığını savunuyor.
MENÜDE ‘ATEŞKES’ OLMAYABİLİR
Trump ile Netanyahu’nun bugün Beyaz Saray’da yapacağı görüşme, resmi bir toplantıdan akşam yemeğine dönüştürüldü. Bu değişiklik, Trump’ın “konuları daha ferdî bir ortamda sonuçlandırma niyetini” ortaya koyduğu formunda yorumlandı. İsrail basınına nazaran ise bu değişiklik, görüşmede ateşkes konusunda somut bir karar çıkmayacağının sinyali. Öte yandan Netanyahu dün ABD’ye uçmadan evvel “Trump ile yapacağım görüşme bu mevzuda ilerleme sağlayabilir” sözleriyle de açık kapı bıraktı.
