Havacılık tarihinde bir örneği daha yok: Gecenin karanlığında bir bohça dolusu parayla ortadan kayboldu! Gerçek kimliği ortaya çıktı mı?
Takvimler 24 Kasım 1971’i gösteriyordu. Northwest Orient Havayolları’na ilişkin uçak ABD’nin Portland kentinden havalanmış Seattle’a yanlışsız yol alıyordu.
Kabin grubundan Florence Schaffner, uçağın art taraflarında oturan erkek yolcunun eline sıkıştırdığı kağıdı başta pek ciddiye almamış, okumadan çantasına koymuştu. Sonuçta yolcuların kendisiyle bu formda flört etme gayretlerine alışkındı.
Ancak yolcu işin peşini bırakacak üzere değildi. Schaffner’a eğilip “Hanımefendi, o nota baksanız uygun olur. Üzerimde bir bomba var” diye fısıldadı.
Bunun üzerine Schaffner notu çantasından çıkardı ve “Hanımefendi, evrak çantamda bir bomba var ve sizin benim yanımda oturmanızı istiyorum” tabirini okudu.
Schaffner karşı çıkacak durumda değildi, adamın yanındaki koltuğa oturdu. Yolcu grup elbiseli esmer bir adamdı. Güneş gözlükleri gözlerini gizliyordu.
FBI’ın kamuoyuyla paylaştığı robot resimler
Schaffner yanına oturunca adam evrak çantasını yavaşça açtı ve içindeki kablolarla bir pile bağlanmış olan dört silindiri gösterdi. Hakikaten de bir bombaya benziyordu. Akabinde adam Schaffner’a taleplerini sıraladı: Uçak Seattle’da yakıt ikmali yapacak bu sırada yolcular yerlerinde kalacak, adama 200.000 dolar (bugünün parasıyla yaklaşık 1,6 milyon dolar) ve dört paraşüt verildikten sonra yolcular hür bırakılacaktı.
Seattle’da inen yolcular, kaçırılmış bir uçakla seyahat ettiklerinden habersizdi. Yer takımı uçağı kaçıran yolcunun taleplerini olumlu yanıtlamış, uçağın yakıt deposunu doldurmuş, yetkililer de parayı ve paraşütleri hazırlayıp kabin grubuna vermişti. Akabinde adam pilotlara uçağı kaldırmalarını, Meksika’ya yanlışsız düşük süratte ve irtifada uçmalarını söyledi.
Kalkıştan yarım saat kadar sonra Washington eyaleti üzerinde uçarken, kabin grubu bir anda içerideki basıncın düştüğünü ve kulaklarının tıkandığını hissetti. Biri uçağın art tarafındaki hava merdivenini indirmişti.
Adam merdivene atlayıp aşağı kaydı ve gecenin karanlığında ortadan kayboldu. Kendisinden geriye yalnızca bir klipsli kravat, bir kravat iğnesi bir de biletindeki Dan Cooper ismi kaldı.
Bu isim haberlere ezkaza DB Cooper olarak geçti, o denli yaygınlaştı ve bir efsane doğmuş oldu.
* * * * *
Cooper’ın gerçekte kim olduğunu kimse bilmiyor. İstihbarat kurumlarından amatör dedektiflere yüz binlerce insan bu adamın kimliğini ortaya çıkarmak için yıllardır çabalasa da bir yere varılamıyor.
Dosya “havacılık tarihinin çözülememiş tek uçak kaçırma olayı” olarak rafa kaldırılmış olsa da öykünün cazipliği sürüyor. Yaşananların macera sinemalarını aratmayışı bir yana karşılıksız pek çok soru var: Cooper’ın bulunamamasının sebebi atlayıştan sağ kurtulamamış olması mı? Kendisine verilen seri numarası kayıtlı paralara ne oldu? (Paraların 5.800 dolar kadarı Şubat 1980’de Vancouver yakınlarındaki Columbia Irmağı’nın kıyılarında çürümüş halde bulundu.) Cooper kimdi? Eski bir paraşütçü asker miydi yoksa talihini mı denemişti? Nereliydi?
Bu soruların yanıtlarının bulunması neredeyse imkânsız üzere ve bahis çok fazla araştıranları bir girdap üzere içine çekiyor.
Geoffrey Gray 2011’de yayımlanan kitabında bu durumu “Cooper laneti” olarak nitelendiriyor. Podcast yayıncısı Darren Schaefer da lanetin tesirine kapılanlardan. Hatta Schaefer’ın 2018’de başladığı podcast’in ismi de ‘The Cooper Vortex’ yani ‘Cooper Girdabı’.
Geçtiğimiz günlerde The Guardian’a konuşan Schaefer, birkaç kere Cooper probleminin peşini bırakma kararı aldığını fakat tam kurtuldum derken tekrar içeri çekildiğini söyledi. Schaefer, “DB Cooper kıssası hayatımda okuduğum en hoş kitap üzere bir şey. Fakat kitabın birinci ve son kısımlarının kayıp olduğunu düşünün. Elimde yalnızca ortası var. Uçak kaçırma olayının öncesi ve sonrasında DB Cooper’ın öyküsü yok. Cooper yalnızca 5 saat var oluyor” diye konuştu.
Cooper’ın kimliği konusunda çok sayıda teori var. İsim başlı başına merak uyandırıcı zira Dan Cooper, Fransız-Belçika ortak üretimi bir çizgi roman olan ‘Les Aventures de Dan Cooper’ın kahramanı. Çizgi romanlarda Kanada hava kuvvetlerinde misyon yapan kahraman bir test pilotu olan Cooper’ın paraşütle uçaktan atladığı, sırt çantasında fidye taşıdığı öyküler bulunuyor. Schaefer, bütün bunların bir tesadüf olamayacağına inanıyor.
Gerçekten de uçağı kaçıran adam bu çizgi romanlardan esinlenmiş olabilir mi? O yıllarda ‘Les Aventures de Dan Cooper’ın Fransızca konuşulan ülkeler dışında pek bilinmediği düşünüldüğünde adamın 1971 yılında yaşayan 2,9 milyon Fransız Kanadalı erkekten biri olabilme ihtimali doğuyor.
Peki ya para? Bu türlü durumlarda daima paranın izlenmesi gerektiği söylenir fakat bu olayda para soruşturmayı bir yere götürmüyor. Çünkü 50 yılı aşkın vakit boyunca fidyeyi oluşturan banknotların bir tanesi bile ABD’deki bankaların eline geçmedi. (1980’de ırmakta bulunan banknotlar da gerçeği aydınlatma bağlamında bir işe yaramadı.)
Cooper’ın başına gelene dair en kolay açıklama, inançlı bir biçimde yere inememiş olması; vücudunun ve çantasındaki paraların da vakitle yok olması. En azından o yıllarda olayı araştıran FBI casusları bu türlü düşünüyordu.
Sonuçta Cooper’ın üzerinde bir kadro elbise ve kösele ayakkabılar vardı. Bu kıyafetler soğuk ve yağmurlu bir sonbahar gecesi Washington’ın yabanî tabiatına paraşütle inip hayatta kalmaya müsait değildi.
Cooper pilotlara Meksika’ya yanlışsız uçmalarını söylemişti lakin hangi rotadan gittiklerini bilmesi mümkün değildi zira bulutlar çok ağırdı. Pasifik Kuzeybatı’nın yer formlarının de çok çeşitli olduğu düşünüldüğünde, Cooper’ın bir dağın yamacına çarpmış, bir göle ya da vadiye düşmüş olabileceği üzere bir tarlaya yumuşak iniş yapmış olması da kelam konusuydu.
* * * * *
Minnesotalı müellif Marty Andrade üzere pek çok kişi ise Cooper’ın ölmediğini düşünüyor. Andrade bu mevzudaki kitabında paraşütle atlayıp hayatta kalanların oranına dikkat çekerken Cooper’ın yabanî tabiata inmediğini de vurguluyor.
The Guardian’a konuşan Andrade, “Muhtemelen Battle Ground diye bir kasabanın yakınlarındayken atladı. Burada pek çok ağaç vs. var lakin geneli tarım yeri ve nispeten düz. Uçağın suratına ve atlamanın zamanlamasına baktığınızda bu kasabadan 2-3 kilometre uzakta olduğunu görebilirsiniz” dedi.
Idaho Üniversitesi’nde yer ve uzay bilimleri dersleri veren Karen Humes da tıpkı fikirde. Öğrencilerinin yardımıyla Cooper’ın mümkün uçuş rotasının bir haritasını çıkaran Humes, Cooper’ın büyük ihtimalle bir tarım yerine indiğini söyledi.
“Vahşi tabiata düştüğü büsbütün efsane” diye konuşan Humes, “Battle Ground’a yakın bir yerde atladığına büyük oranda eminiz. Vancouver, Washington’ın banliyölerinden bahsediyoruz ve burada arazi epey düz” tabirlerini kullandı.
O yıllarda geçerli kurallar gereği Cooper 20 dolara satın aldığı biletiyle kimlik bile göstermeden uçağa binmişti
Ancak Cooper’ın atlayıştan sağ çıkıp çıkmadığı ayrıntısının artık pek de kıymeti yok. Çünkü 1971 yılında Cooper 40 yaşlarındaydı ve uçaktaki davranışlarına bakılırsa çok sigara içip absürt riskler alan bir adamdı. Hasebiyle hala hayatta olması pek mümkün görünmüyor.
Andrade, “Belki de asla bilemeyecek olmamızı ben kabullendim” derken kendisi için en keyif verici ayrıntının Cooper topluluğunun bir kesimi olmak olduğunu söyledi. Andrade, “Oturup keçeli kalemle fidye notu yazan Cooper’dan bahsetmek çok güzel” dedi.
Zaman vakit internet üzerinden ağır tartışmalara giren kelam konusu topluluğun birçok erkeklerden oluşuyor. Humes ve Pat Boland az sayıdaki Cooper meraklısı bayanlardan biri. 64 yaşındaki Boland, uçağın kaçırıldığı haberlerini hatırladığını lakin girdaba 2015 yılında kapıldığını söyledi.
Söz konusu tarihte ‘Mad Men’ dizisi final yapmak üzereydi ve başrol Don Draper’ın Dan Cooper olduğunun açıklanacağına dair bir söylenti çıkmıştı. Dizide bu türlü bir şey olmadığını lakin kendisinin bu vesileyle Cooper’ı düşünmeye başladığını belirten Boland, “Konuya balıklama daldım” diye konuştu.
Cooper kendisine verilen dört paraşütten birini yırtıp kumaşından kendine bir bohça hazırlamış ve fidye parasını bu bohçaya sarmıştı. Boland bu paraşütün kalan modülleri üzerinde bir DNA testi yapılması için bir küme istekli bilim insanı ve araştırmacıyı bir ortaya toplayıp FBI’ı ikna etmeye çalıştı. “Vergi mükelleflerine bir yükü olmayacak zira süreçler gönüllüler tarafından yapılacak. 1971’de bu türlü teknolojiler yoktu bile” diyen Boland olumlu karşılık alamasa da umudunu yitirmedi.
* * * * *
Gönüllüler araştırmalarını sürdürürken geçtiğimiz kasım ayında farklı bir gelişme yaşandı. Chante ve Rick McCoy isimli kardeşler babaları Richard McCoy’un Dan Cooper olduğu savıyla gündemi değiştirdi. 2020 yılında ölen anneleri Karen’ın konutundaki depoda bir paraşüt bulduklarını söyleyen kardeşler babalarının Cooper’la birebir kişi olduğundan emin olduklarını belirtti.
20 yılı aşkın vakit boyunca Cooper olayını araştıran emekli pilot Dan Gryder, o günlerde Cowboy State Daily gazetesine yaptığı açıklamada, paraşütün bulunmasının akabinde FBI’ın belgeyi yine açtığını sav etti. Gryder, FBI casuslarının 2023 yılında Karen’ın konutunda “köşe bucak” arama yaptığını ve McCoy’ların paraşütü yetkililere teslim ettiğini söyledi.
YouTube kanalı için çektiği görüntülerde sık sık Cooper’dan ve McCoy’ların savlarından bahseden Gryder, 18 Kasım tarihli görüntüsünde FBI’ın 2023 sonunda kendisiyle görüştükten sonra belgeyi tekrar açtığını sav etti.
Gryder, FBI’ın McCoy’un DNA’sıyla Cooper’ın uçakta bıraktığı DNA örneklerini kıyaslayıp müspet bir irtibat aradığını da öne sürdü.
FBI o günlerde hususla ilgili bir açıklama yapmazken geçtiğimiz mart ayında saklılığı kaldırılan 472 sayfalık evrak de Cooper’ın kimliğine dair yeni bir şey söylemedi.
Ne var ki McCoy ile Cooper’ın tıpkı kişi olması çok uçuk bir fikir olmayabilir. Çünkü Vietnam Savaşı’nda misyon yapmış eski bir askeri helikopter pilotu olan McCoy, 7 Nisan 1972’de bir uçak kaçırmış, 500.000 dolar nakitle Utah civarında uçaktan atlayıp kaçmıştı.
İki gün sonra yakalanan McCoy 45 yıl mahpus cezasına çarptırılmış, 1974’te firar etmiş ve üç ay kaçtıktan sonra bir FBI casusu tarafından vurularak öldürülmüştü.
McCoy ile Cooper’ın öykülerindeki benzerlikler ikisinin birebir kişi olma mümkünlüğünü artırıyor. Fakat Cooper’ın yaptığını tekrarlamaya çalışan ve bu süreçte hayatını kaybeden çok sayıda kopyacı olduğunu da düşündüğümüzde, bilimsel bir ispat olmadan söylenen hiçbir şey spekülasyondan öteye geçmiyor.
Cooper hakkındaki spekülasyonlar 1981 tarihli “The Pursuit of D.B. Cooper” sinemasıyla beyaz perdeye de taşındı
