Üç hafta evvel oturduğumuz sitede köpeğimizi gezdirirken küçük ve korkmuş bir öteki köpek gördük. Otomobillerden, başka köpeklerden ve hatta kedilerden bile korkan küçücük bir köpeğin sokakta hayatta kalma talihi yoktu. Biz de onu konuta almaya karar verdik. Neredeyse hiç yabancılık çekmeden konuta, bize ve köpeğimiz Leo’ya ahenk sağladı. Çabucak sahiplendirme çalışmalarına başladık. İki hafta boyunca ona süreksiz yuva olduk. Sonra baht yapıtı oturduğumuz sitede yaşayan bir abla-kardeş onun ailesi olmaya karar verdi. İsim koyma işini onlara bıraktık ve ismini Fıstık koydular. Fıstık Hanım’ın öyküsünden yola çıkarak patili dostlarımıza süreksiz yuva olmak isteyenler
ya da meskenine sokaktan ikinci bir hayvanı alacaklar için minik bir rehber hazırladık. Aklımıza takılan soruları da veteriner doktor Gökhan Durukan ve veteriner tabip Mahmut Baran Şahin’e sorduk.
Gökhan Durukan sokaktan konuta bir hayvan getirmeye karar verdiğimizde onu çabucak bir veteriner tabibe götürmemiz gerektiğini söylüyor. Bilhassa meskende diğer bir hayvan varsa “Ekstra dikkatli olunmalı” diyor. Yapılması gerekenleri de şöyle özetliyor: “İştahı, idrar ve dışkısının durumu, etrafla etkileşimi, uyku nizamı, nefes alış verişi, dişleri ve ağız sıhhati, tüy-deri yapısı üzere fizyolojik ve ruhsal belirtiler takip edilmeli. Veteriner tabibe bilgi verilmeli. Birinci günlerde onu çok zorlamamak, davranışlarını rahatça sergilemesine imkân tanımak gerek. Rahatlaması için ona oyuncaklar verilebilir. Kedilere dinlenip saklanabilecekleri, yüksek alanlarda tünekler; köpeklere meskende izole olabilecekleri bölgeler sunulabilir.”
Eğer travmalı bir hayvanı konuta aldıysak ne yapmalıyız? Durukan şunları anlatıyor: “Eve yeni bir hayvan aldığımızda onun geçmişini bilmemiz mümkün olmuyor. Bu yüzden her hayvanın davranış bozukluğu yaşama ihtimalini göz önünde bulundurmalıyız. Bunu anlamanın da kimi yolları var: Uyku nizamı, beslenmesi, toplumsal etkileşimi, nefes alış verişi, salyalanması, gözbebeklerinin büyümesi, saklanması ve basmakalıp davranışları bize ipucu verebilir.”
Hastalıklara dikkat!
Gökhan Durukan bilhassa kalabalık ve bulaşıcı hastalık riski olan ortamlardan gelen hayvanlar için dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıralıyor:
◊ İç ve dış parazit tedavileri; hayvanın yaş, kilo, ırk, genel sıhhat durumu, gebelik yahut emzirme üzere fizyolojik özellikleri dikkate alınarak uygulanmalı.
◊ Fizikî genel muayene yapılmalı. Akabinde tam kan sayımı, kan biyokimyası ve gerekli durumlarda metabolik hastalıklara yönelik hormon analizleri istenmeli.
◊ Yaşla bağlı olarak kalp muayenesi yapılması değerli.
◊ Bilhassa genç hayvanlarda, öldürücü olabilecek şu viral hastalıklara karşı test gerekli: Köpeklerde distemper (gençlik hastalığı) ve parvo (kanlı ishal) virüsleri, kedilerdeyse parvo kaynaklı kedi vebası virüsü.
‘Köpeklerde hiyerarşi, kedilerde alan paylaşımı’
Evde halihazırda bir köpek ya da kedi varsa yeni gelen dostumuzla yanlışsız bir tanıştırma süreci olmalı. Veteriner Mahmut Baran Şahin “Kedi ve köpeklerde tanıştırma süreci farklı işler ancak her ikisinin de ortak özelliği alan korumaları” diyor. Şahin’e nazaran bu yaşanabilecek tansiyonun temelinde yatan birinci ögelerden biri. Köpeklerin meskendeki hiyerarşik tertibe hassas olduğunu ve yeni bir köpek geldiğinde alfalık çabası yaşanabileceğini belirten Şahin ekliyor: “Bu durum büsbütün hayvan sahibinin tavrıyla temaslı. Şayet meskendeki insan sahiden alfaysa meskende çok rahat bir ahenk sağlanır. Lakin aslında köpek insanı yönlendiriyorsa bu durumda yeni bir köpeğin gelişi sorun yaratabilir.”
Kedilerde durum biraz daha farklı. Şahin onlar için de şunları anlatıyor: “Kediler daha çok alancıdır. Yeni bir kedinin gelişiyle eski kedinin alan algısı sarsılabilir. Bu yüzden
üç gün boyunca birbirlerini asla görmemeliler. Bu müddet zarfında yeni kediyi okşayın, akabinde konuttaki eski kediye koklatın. Tıpkı süreci bilakis de yapın. Bu kokular üzerinden birbirlerini tanımalarını sağlayabilirsiniz. Dördüncü gün iki kediyi birinci sefer tıpkı odaya alın. Birbirlerinden en az 3 metre aralıkta olacak formda yaş mamalarını verin. Mama yeme hareketi bitince yeni kediyi kendi odasına koyun. Bu uzaklıklı tanıştırmaları her gün kademeli olarak uzatın. Birinci gün 10 dakika, ikinci gün 20 dakika, üçüncü gün 30 dakika… Arayı azar azar azaltın ancak hiçbir vakit sıfırlamayın. Yaş mama verirken ortalarında en az 1 metre olmalı. Birbirlerine hürmet duymayı öğrenmeliler. Kedileri toplumsallaştırmanın kuralı budur.”
