Kahve mi zehir mi? Uzmanından çok kıymetli ikaz: Her yudumda kansere bir adım daha yaklaşıyorsunuz!
Kahve, dünya genelinde milyonlarca insanın güne başlarken tercih ettiği vazgeçilmez bir içecek. Kimi için sabah rutininin ayrılmaz bir modülü, kimi için ise günün yorgunluğunu atan keyifli bir mola. Üstelik yeni araştırmalar, kahvenin antioksidan içeriği sayesinde beyin sıhhatinden metabolizmaya kadar pek çok alanda yarar sağlayabileceğini ortaya koyuyor.
Ancak uzmanlar, kahvenin yalnızca ne kadar tüketildiğinin değil, nasıl hazırlandığının da sıhhatimiz üzerinde büyük tesirleri olabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle filtresiz demleme formülleri, bilinçsiz tüketimle birleştiğinde önemli riskler doğurabiliyor.
KANSER ÇEŞİTLERİYLE TEMASLI OLDUĞU ORTAYA ÇIKTI
Dr. Rhonda Patrick’in açıklamasına nazaran, French press üzere filtresiz metotlarla hazırlanan kahveler, doğal olarak kahve çekirdeklerinde bulunan ve ‘diterpen’ ismi verilen yağda çözünen birtakım ziyanlı bileşiklerin fincana geçmesine neden oluyor.
Bu bileşiklerin yüksek düzeylerine uzun mühlet maruz kalmanın ise bilhassa pankreas ve gırtlak kanseri üzere kimi kanser çeşitleriyle irtibatlı olduğu tespit edildi.
SADECE KANSER DEĞİL KALP SIHHATİNİ DA ETKİLİYOR
Diterpenlerin yalnızca kanser değil, tıpkı vakitte kalp sıhhati üzerinde de olumsuz tesirleri olduğu belirtiliyor. Dr. Patrick, bu bileşiklerin yalnızca birkaç hafta içinde berbat kolesterol (LDL) düzeylerini artırabildiğini tabir ediyor. Bilindiği üzere, LDL kolesterolün artması, damar tıkanıklığına yol açarak kalp krizi ve felç riskini artırıyor.
EN SIK TÜKETİLEN KAHVELER DE RİSK GRUBUNDA
Uzmanlara nazaran sırf French press değil; espresso, kaynatılmış kahve ve ocakta demlenen moka pot üzere başka filtresiz kahve demleme yolları de benzeri riskler taşıyor. Filtresiz demleme sırasında ziyanlı bileşiklerin kahveye karışması, tüketicilerin uzun vadede sıhhat sıkıntıları yaşamasına yol açabiliyor.
Buna rağmen, kağıt filtre kullanılan demleme metotlarının daha inançlı olduğuna dikkat çekiliyor. Dr. Patrick, özellikle pour over (üzerine dökme) ve cold brew (soğuk demleme) üzere filtreli formüllerin, diterpenleri hapsederek ziyanlı tesirlerini azalttığını, lakin kahvenin sıhhate yararlı bileşenleri olan polifenolleri müdafaaya devam ettiğini belirtiyor.
POLİFENOLLER FAYDA SAĞLARKEN, DİTERPENLER TEHDİT OLUŞTURUYOR
Patrick’in X platformunda yayınladığı ve 1,9 milyondan fazla izlenen görüntüde, kahvenin içerdiği polifenollerin demans riskini yüzde 50’ye kadar azaltabileceği ve DNA hasarını yüzde 23 oranında düşürebileceği açıklanıyor. Polifenoller güçlü antioksidanlar olarak biliniyor. Fakat tıpkı fincanda bulunan diterpenlerin, bu olumlu tesirleri gölgeleyebileceği vurgulanıyor.
MİKROPLASTİK TEHLİKESİ: EKİPMAN SEÇİMİNE DİKKAT
Dr. Patrick, yalnızca demleme sistemine değil, kullanılan ekipmanlara da dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor. Plastik gereçler içeren kahve makineleri ve ekipmanlar, sıcak suyla temas ettiğinde içeceğe mikroplastik ve kimyasal husus geçişine neden olabiliyor.
“Sıcak suyun plastik yüzeylerle temas ettiği her durumda, mikroplastik ve plastikle bağlı kimyasalların kahveye karışma riski artar. Bu nedenle cam yahut paslanmaz çelik ekipman tercih edilmeli. Pour over üzere prosedürlerde sıcak suyun plastiğe temas etmemesi önemli” diyen Patrick, espresso kapsüllerinin de benzeri riskler taşıdığını ekliyor.
HAZIR KAHVE TÜKETİMİ DE TARTIŞMA KONUSU
Dr. Patrick’in ikazları, bilim insanlarının hazır kahvenin içerdiği yüksek akrilamid düzeyiyle ilgili yaptığı araştırmaların akabinde geldi. Akrilamid, yüksek sıcaklıklarda pişirilen besinlerde oluşan ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından ‘muhtemel kanserojen’ olarak sınıflandırılan bir kimyasal.
2013 yılında Polonya’da yapılan bir araştırmada, hazır kahvelerin taze çekilmiş kahvelere kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla akrilamid içerdiği ortaya kondu. Buna karşın, Kanada’daki McGill Üniversitesi araştırmacılarına nazaran, bu unsurun insan sıhhatine önemli ziyan vermesi için günlük yaklaşık 10 fincan hazır kahve tüketilmesi gerekiyor.
HAZIR KAHVE TÜKETİMİ GÜN GEÇTİKÇE ARTIYOR
İngiliz Kahve Derneği’nin datalarına nazaran, İngiltere’deki hanelerin yaklaşık yüzde 80’i, bilhassa 65 yaş üstü bireyler, nizamlı olarak hazır kahve tüketiyor. Avrupa genelinde de misal bir eğilim göze çarpıyor; pratikliği nedeniyle hazır kahve, birçok ülkede en çok tercih edilen kahve çeşidi olmaya devam ediyor.
Türkiye’de de hazır kahve tüketimi son yıllarda süratli bir artış gösteriyor. Bilhassa genç nüfus ortasında pratikliği ve erişilebilirliği nedeniyle tercih edilen hazır kahveler, ofis ve konut kullanımında öne çıkıyor. Lakin uzmanlar, bu yaygın tüketim alışkanlıklarının sıhhat açısından mümkün riskler nedeniyle dikkatle gözden geçirilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Daily Mail’in ‘How you make your favourite drink could increase the risk of lethal pancreatic cancer, nutritionist warns’ başlıklı haberinden derlenmiştir.
